Sanayide Düşen Üretim ve İstihdam, Endüstriyel Yemek Sektörünü Olumsuz Etkiliyor
ERHAN BEDİR/BURSA – Sanayi sektöründe gözlemlenen üretim ve istihdam daralmaları, endüstriyel yemek hizmetlerini de olumsuz etkiliyor. Fabrikalardaki vardiya ve çalışan sayısındaki azalmaya rağmen hizmet verilen müşteri sayısında herhangi bir değişiklik olmamasına rağmen, günlük yemek talebinin düştüğü ifade ediliyor. Bursa Yemek Sanayicileri Derneği (BUYSAD) Başkanı Abidin Şakir Özen, “pax” olarak adlandırılan kişi başına hizmet hacmindeki gerilemenin, yemek firmalarının ciroları ve kapasite kullanım oranlarına yansıdığını belirtti. Özen, bazı işletmelerin ciro kaybının yüzde 30’a kadar ulaştığına dikkat çekerken, talepteki düşüşün işletme giderlerini aynı oranda azaltma imkanı sağlamadığını vurguladı.
“Müşteri Değişmiyor, Ancak Ciro Düşüyor”
Özen, endüstriyel yemek sektöründeki iş hacminin, hizmet verilen fabrikalarda istihdam ve çalışma düzeni ile doğrudan bağlantılı olduğunu ifade etti. Vardiya sayısı ve çalışan sayısındaki azalma, yemek siparişlerinde düşüşe yol açıyor. Özen, “Bir fabrikayla sözleşmemiz devam ediyor, hizmetimiz sürüyor. Ancak fabrikanın vardiya ve çalışan sayısı azaldığında yemek talebi de düşüyor. Dolayısıyla müşteri portföyünü koruyan bir yemek firması bile ciddi bir ciro kaybı yaşayabilir. Bazı işletmelerimizde bu kayıp yüzde 30 seviyesine ulaşıyor” dedi.
“Maliyetler Ciroyu Geride Bırakıyor”
Gıda tüketimindeki düşüşün bazı değişken maliyetleri azaltabildiğini belirten Özen, ancak tesis kirası, bakım, ekipman ve personel giderlerinin önemli bir kısmının devam ettiğine dikkat çekti. Artan akaryakıt, taşıma, ambalajlama ve temizlik malzemesi fiyatlarının maliyet baskısını artırdığını ifade eden Özen, şöyle konuştu: “Daha az kişiye yemek üretmek, tüm giderlerin aynı oranda azalması anlamına gelmiyor. Tesisin çalışması ve hijyen koşullarının korunması gerekiyor. Akaryakıt maliyetlerindeki artış, taşıma maliyetlerimizi de etkiliyor. Ciro daralırken bu giderlerin yükselmesi, faaliyet kârlılığımızı zorluyor.”
“Kapasite Düşerken, Birim Maliyet Artıyor”
Özen, endüstriyel yemek üretiminde tesis ve ekipman organizasyonunun belirli bir üretim kapasitesine göre düzenlendiğine değinerek, sipariş miktarındaki düşüşün ölçek ekonomisinin avantajlarını zayıflattığını belirtti. Üretim hacminin planlanan seviyenin altına inmesiyle sabit giderlerin daha az yemek üzerine dağıldığını ve kişi başı maliyetin yükseldiğini vurguladı. Özen, “Satış hacmindeki kayıp ile birim maliyet artışı, işletmelerin giderlerini karşılama gücünü zayıflatıyor” ifadelerine yer verdi.
“Sözleşme Hacim Değişimlerini Göz Önünde Bulundurun”
Sanayideki üretim ve istihdam koşullarındaki değişimlerin tedarik zincirinin diğer halkalarını etkilediğini belirten Özen, yemek hizmeti sözleşmelerinde öngörülen kişi sayısı ile gerçekleşen hacim arasındaki farkın dikkate alınması gerektiğini söyledi. “Sanayicimizin koşullarını biliyoruz. Yemek hizmetinin fiyatlandırılmasında güncel maliyetler ve fiili hizmet miktarının birlikte göz önünde bulundurulması gerekiyor” diyen Özen, sözleşmelerde hacim değişikliklerinin belirgin bir şekilde belirtilmesi ve ödeme takvimlerine uyulmasının, bu süreçlerin daha sağlıklı yönetilmesine katkı sağlayacağını vurguladı.
