Yapay Zeka Ajanları Büyük İnternet Şirketleriyle Mücadele Ediyor
Son zamanlarda, internet üzerinden alışveriş, uçak bileti alımı ve restoran rezervasyonu gibi işlemleri gerçekleştiren yapay zeka ajanları, büyük teknoloji şirketlerinin kısıtlamalarıyla karşı karşıya kaldı. Amazon, Delta Air Lines ve bazı finans kuruluşları, bu sistemlerin platformlarına erişimini aslında giderek büyüyen bir bilgi ve teknik sorunuyla kısıtlamakta.
Meta’nın Muse, xAI’nin Grok, OpenAI’ın Dots ve Instinct gibi yapay zeka ajanları, çeşitli internet sitelerinde işlem yapamaz hale gelmiştir. Örneğin, Yelp, yalnızca veri lisanslama programına ödeme yapan ajanlara izin verirken, Delta Air Lines, bu tür sistemlerin bilet rezervasyonu gerçekleştirmesini engelliyor. Benzer şekilde, JPMorgan Chase ve Charles Schwab, güvenlik endişeleri nedeniyle ajanın müşteri hesaplarına erişimini kısıtladıklarını doğruladılar. Cars.com ve Amtrak gibi platformlar da benzer erişim engelleri ile karşılaşmakta.
Amazon ve Perplexity Arasındaki Hukuki Savaş
Yapay zeka ajanlarına yönelik en dikkat çekici anlaşmazlıklardan biri de Amazon ile Perplexity arasında cereyan ediyor. Amazon, geçen yıl Perplexity’nin kullanıcılar adına alışveriş yapabilen özelliğini engelleyerek şirkete dava açtı. Amazon, üçüncü taraf yazılımların internet sitelerinin kullanım kurallarına uyması gerektiğini savunurken, Perplexity bu kısıtlamaların Amazon’un reklam gelirlerini koruma amacı güttüğünü iddia ediyor. Şu an dava süreci devam etmekte, zira temyiz mahkemesi, daha önceki yasağı kaldırdı; bunun üzerine Amazon, şikayetini yenilemek durumunda kaldı.
Dava sürerken Amazon, site politikalarını ihlal ettiği gerekçesiyle Meta’nın Muse asistanını da engellemeyi tercih etti. Grok, Dots ve Instinct isimli ajanların da Amazon üzerinde işlem gerçekleştiremediği bildirilmekte.
Yapay Zeka Ajanları için Yeni Ortaklıklar Kuruluyor
Karşılaşılan engeller, teknoloji şirketlerini internet siteleri ile doğrudan işbirlikleri yapma yoluna itiyor. Meta, Muse asistanının alışveriş yapabilmesi amacıyla Walmart, Gap, Sephora ve Best Buy ile ortaklıklar kurdu. Ayrıca Shopify da kendi ticaret ağını yapay zeka ajanlarının kullanımına açtı. Ancak bu anlaşmalar, tüm sorunları çözmüş değil. Örneğin, Reddit kullanıcıları, Google’ın Muse üzerinden yapılan bazı işlemlerin şüpheli olarak değerlendirildiğini ve hesapları engelleyebildiğini belirtiyor. Walmart ortaklığına rağmen ödeme aşamasında sıkıntıya düşen kullanıcılar da mevcut.
Erişim engellerinin bu sistemlerin kullanıcılara sunduğu değeri azalttığını söyleyen yapay zeka değerlendirme kuruluşu EquiStamp’in yöneticisi Chris Canal, “Bir ajanın erişemediği site sayısı arttıkça bu sistemlerin gerçekleştirebileceği işlemler de giderek sınırlanıyor,” açıklamasını yaparak endişelerini dile getiriyor. OpenAI ve Google ise bu konular hakkında yorum yapmayı reddetti, Instinct cephesinden henüz bir açıklama gelmedi.
Anti-Bot Sistemleri ve Gelecekteki Etkileri
Yapay zeka ajanlarının karşılaştığı zorluklar sadece doğrudan yasaklamalarla sınırlı değil; dolandırıcılığı ve otomatik saldırıları önlemek amacıyla geliştirilen anti-bot sistemleri de bu araçların etkinliğini olumsuz etkiliyor. Web altyapı şirketi Cloudflare, 2025 yılı itibarıyla site sahiplerine yapay zeka tarayıcılarını tek tıkla engelleme özelliği sunmayı planlıyor. Bu tür önlemler, arama motorlarının indeksleme işlemleri ve yapay zeka modellerinin eğitimi için kullanılan otomatik tarayıcıları da kapsıyor.
Canal, güvenlik önlemlerinin artışının gelecekte sıradan kullanıcıları da etkileyebileceğine dikkat çekerek, insanların gerçek kullanıcı olduklarını kanıtlamak için daha fazla doğrulama işleminden geçmek zorunda kalabileceğini vurguladı. Bu durum, yapay zeka ajanlarının internet erişiminde kolaylık sağlama vaadi ile sitelerin güvenlik ve erişim politikaları arasında yeni bir gerilim yaratma potansiyelini barındırıyor.
