Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Özdamar, okuyucularından gelen soruları yanıtlamaya devam ediyor. İşte bu hafta yapılan değerlendirmeler ve Özdamar’ın yanıtları:
İşe giriş bildirgesi verilmişse hak düşürücü süre kesilir
Soru: 1995 yılında sigortalı oldum. O dönemlerde resimli SSK kartı almıştım. Bir yıl kadar sonra sağlık karnesi de edindim. Bu belgeleri hala saklıyorum. SSK kartımda sigorta giriş tarihim 1.9.1995 olarak görünüyor, ancak SGK gün dökümümde 1995 yılına ait prim ödemesi yok. İlk prim ödemem 2001 yılında ikinci dönemde 120 gün olarak görünüyor. Ben EYT kapsamına giriyor muyum? Cumali D.
Cevap: Geçmiş yıllarda sigortalı göstermekten kaçınan işverenler olduğu gibi, sigortalılık bildirimini hatalı yapan işverenler de fazlasıyla bulunmaktaydı. Kanun gereği, sigortası yapılmamış bir işçinin işten ayrıldığı yılın sonundan itibaren beş yıl içinde İş Mahkemesine sigorta tespit davası açma hakkı mevcuttur. Bu süre aşıldığında ise dava açma hakkı kaybolur. Ancak işe giriş bildirgesi verilmiş fakat prim bildirgesi düzenlenmemiş işçiler için hak düşürücü süre işlemez. Bu nedenle, öncelikle 1995 yılında çalıştığınız işyerinin bağlı olduğu SGK Müdürlüğüne yazılı başvuru yaparak prim bildirgesi ve dört aylık dönem bordrosunun verilmiş olup olmadığını öğrenmenizde fayda var. Eğer prim bildirgesi verilmiş ancak SSK sicil numaranızda bir hata nedeniyle çalışma süreleriniz hizmet kütüğünüze işlenmemişse, başvurunuz sonrasında bu hizmetleriniz SGK hizmet dökümüne eklenir. Bildirge verilmemişse, 1995 yılının başlangıcı için hizmet tespit davası veya bir günlük sigorta başlangıç davası açmanız gerekecek. İş Mahkemesi hakimi, belge toplama ve tanık dinlemeyi dikkate alarak karar verecektir. 1995 yılının sigortalılık başlangıcı tespit edilirse EYT kapsamından emekli olmanız mümkün olacaktır.
Emekli Sandığı’na tabi memurlarda emekli olunan yılın önemi yok
Soru: Emekli Sandığına bağlı bir devlet okulunda 38 yıldır müdür olarak çalışıyorum. 5 Ocak 2025 tarihinde yaş haddinden emekli olacağım. Son günlerde 2024 ve 2025 yıllarında emeklilikte maaş farkı oluşacağına dair haberler duyuyoruz; bu durum bizim için de geçerli mi? Normal emeklilik tarihimde mi kalmalıyım yoksa 2024 yılında dilekçe vermek mi daha uygun? Mustafa F.
Cevap: Emekli Sandığına tabi devlet memurlarının emekli maaşları, derece, kademe, gösterge, ek gösterge, makam-görev-temsil tazminatı ve hizmet yılına göre belirlenmektedir. Bu nedenle, hangi tarihte emekli olursanız olun, emekli maaşınızda bir değişiklik olmayacaktır. Aynı hizmet yılı üzerinden bu yıl ve gelecek yıl emekli olanlar, aynı emekli maaşını alacaktır. Ayrıca, resen emeklilikte, altı ay içinde memur maaş katsayısının değişmesi durumunda ek ikramiye farkı ödemesi yapılmaktadır. Dolayısıyla, önümüzdeki yıl emekli olmanızla bu yıl emekli olmanız arasında herhangi bir maaş farkı söz konusu değildir. Ancak, resen emekli olmayı beklemeyip istekle emekli olursanız, ek ikramiye farkından mahrum kalırsınız. Kurumunuzun sizi resen emekli etmesini beklemeniz önerilir.
Geçmiş yıl Bağ-Kur kaydı için prim kesintisi gerekiyor
Soru: 1996-2004 yılları arasında çiftçilik yaptım. Bu süre zarfında ziraat odasına kaydım yapıldı. Geçmiş yıllara yönelik tarım Bağ-Kur kaydı açtırarak primini ödeyerek sigortalı olabilir miyim? İhsan G.
Cevap: Geçmişte tarımsal faaliyet gerçekleştiren ve Tarım Bağ-Kur kaydı yaptırmayı unutan fakat ürün satışı üzerinden Bağ-Kur prim kesintisi yapılan çiftçilerin geçmişe dönük tarım Bağ-Kur tescili yapılabilir. Bunun için, tarım kesintisi yapıldığına dair müstahsil makbuzlarını ekleyerek SGK’ya yazılı talepte bulunmanız gerekmektedir. Başvuru yapıldığında, tarım Bağ-Kur kesinti tutarının SGK’ya yatırılmış olması şartıyla, kesintinin olduğu tarihi izleyen ayın başından itibaren tarım Bağ-Kur sigortalılığı başlatılır. Tarımsal faaliyetin devam etmesi halinde sigortalılığınız da sürdürülecektir. Ziraat odası kayıtları, tarımsal faaliyetin tespiti açısından esas alınmaktadır. Ziraat odası kaydı bulunmayanlar içinse, kamu kurumları, meslek kuruluşları, kooperatifler veya birliklerin kayıtları dikkate alınacaktır. Eğer prim kesinti makbuzları ve tarımsal kaydınızı gösteren belgelerle SGK’ya başvurursanız, geçmiş yıllar için tarım Bağ-Kur kaydınız yapılabilir ve prim günleri kazanmanız mümkün hale gelecektir.
Emeklilik için ödenmesi gereken prim sigortalı olunan tarihe göre belirlenir
Soru: 2002 yılında sigortalı çalışmaya başladım ve 6850 gün primim var. 60 yaşımı ve 7000 gün primimi beş ay içinde tamamlayacağım. Emeklilik için 25 yıllık sigortalılık süresini de tamamlamam mı gerekiyor? İshak K.
Cevap: İlk defa 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olanların emeklilik yaşı, kadınlar için 58 erkekler için 60’tır. Emeklilikte aranan prim gün sayısı ise iki farklı şekilde belirlenmiştir. Bunlardan biri sigortalılık süresi aranmadan 7000 gün primin ödenmesidir. Diğeri ise 7000 gün primin bulunmaması durumunda 25 yıl sigortalılık süresinin tamamlanması ile birlikte 4500 gün prim gün sayısının olmasıdır. Sizin durumunuzda, beş ay daha prim ödemekle 7000 güne ulaşacaksınız. Böylece, sigortalılık süresi şartı aranmadan 60 yaşında emekli olabileceksiniz. Eğer prim gün sayınız 7000 olmamakla birlikte en az 4500 gün priminiz olsaydı, bu durumda 25 yıl sigortalılık süresinin tamamlanması şartıyla 60 yaşında emekli olabiliyor olurdunuz.
#SosyalGüvenlik #EYT #Emeklilik #SSK #BağKur #PrimSüresi #EYT2024
