Hazine’nin Borçlanma Faizleri ve Enflasyon Hedefleri Arasındaki Çelişki
Hazine’nin geleceğe yönelik borçlanma faizi, sekiz, dokuz ve on yıl sonrası için taahhüt edilen oranlar arasında ciddi bir tartışma konusu haline geldi. Peki, burada sorunlu olan, Hazine’nin belirlediği borçlanma faizi mi yoksa ilerleyen yıllarda düşeceği öngörülen enflasyon mu?
Kamuoyuna yansıyan bilgiler ışığında, Hazine’nin taahhüt ettiği faiz oranları oldukça net. İhaleler sabit faizli olarak gerçekleştiriliyor ve bu durumda riskler en aza indirgenmiş oluyor; Hazine, vade sonuna kadar taahhüt ettiği faizi ödemeyi garanti ediyor. Bu bağlamda, borçlanma faizi hakkında herhangi bir tartışma söz konusu değil gibi görünüyor.
Hazine’nin sekiz, dokuz, hatta on yıl sonrasına uzanan borçlanma sürecinde, mevcut faiz oranların yüksek olduğu su götürmez bir gerçek. Örneğin, 16 Eylül’de gerçekleştirilen son ihale ile Eylül 2034’te vadesi dolacak sekiz yıl vadeli tahvil, yıllık bileşik yüzde 35,19 faizle ihraç edildi. Bunun yanı sıra, 19 Ağustos’ta yapılan dokuz yıl vadeli diğer bir kağıt, yıllık bileşik yüzde 35,12 faiz oranıyla satıldı. Faiz oranları, öngörülen enflasyon ile kıyaslandığında oldukça fazla bir yük oluşturuyor.
Ayrıca, bazı ihalelerde yıllık bileşik faizin yüzde 40’ı aştığı örnekler de bulunuyor. Temmuz ve ağustos aylarında yapılan ihalelerde faiz oranı neredeyse yüzde 42’ye kadar yükseldi.
Enflasyon hedefleri ise, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2027-2029 orta vadeli programına göre 2027 için yüzde 21, 2028 için yüzde 13,5, 2029 için ise yüzde 9 olarak belirlenmiş durumda. Ancak, bu hedefler ile yüksek faiz oranları arasında ciddi bir çelişki bulunuyor. Düşmesi beklenen enflasyona rağmen, Hazine’nin yüksek faizle borçlanması, gelecekte ciddi bir mali yükü beraberinde getirebilir.
Bu durum, şirketlerin benzer şartlarda borçlanmaları durumunda batma riski taşırken, devletin mali yapısının daha dayanıklı olduğu düşünülüyor. Ancak, enflasyon tahminleri doğru çıkmadığı takdirde, yüksek faiz ödemeleri devlete de ciddi bir sıkıntı yaratabilir.
Sonuç olarak, burada dikkat çeken bir nokta var: Yüksek faiz oranlarının kabul edilmesi, belki de Hazine’nin içinde bulunduğu ekonomik sıkıntının bir itirafı niteliğinde. Bu durum, borç alma zorunluluğunu ve düşük faiz oranlarına kimsenin yanaşmamasını ortaya koyuyor. Öyle görünüyor ki, Hazine, ekonomik gerçeklikler karşısında bir çıkmaza girmiş durumda.
