Dünya Bankası, Ekim 2024 tarihli Emtia Piyasaları Görünüm Raporu’nu yayımladı. Raporda, küresel emtia fiyatlarının 2026 yılına kadar düşmesinin beklenildiği ifade edildi.

Küresel emtia fiyatlarının, Orta Doğu’daki olası bir çatışmanın bile etkisini sınırlayabilecek bir petrol bolluğu nedeniyle 2025’te son beş yılın en düşük seviyesine gerileceği vurgulandı. Ancak genel emtia fiyatlarının, Kovid-19 salgınından önceki beş yıla göre yüzde 30 daha yüksek kalacağı aktarıldı.

EMTİA FİYATLARINDA DÜŞÜŞE PETROL ÖNCÜLÜK EDİYOR

Raporda, emtia fiyatlarının bu yıl yüzde 3,4 gerilemesinin ardından 2025’te yüzde 5,1 ve 2026’da yüzde 1,7 daha düşmesinin beklendiği belirtildi. Bu düşüşle birlikte, fiyatların 2020’den bu yana en düşük seviyelerine ulaşacağı kaydedildi. Dünya Bankası’nın raporunda, küresel emtia fiyatlarının 2024’ten 2026’ya kadar yaklaşık yüzde 10 düşeceği öngörülüyor.

Öngörülen düşüşlere petrol fiyatlarının öncülük ettiğine dikkat çekilen raporda, doğal gaz fiyatlarındaki artışlar ve metaller ile tarımsal ham maddelerdeki istikrarlı görünümün bu düşüşleri sınırladığı ifade edildi.

Raporda gelecek yıl küresel petrol arzının, talebi günde ortalama 1,2 milyon varil aşmasının beklendiği belirtilerek, bu durumun daha önce 2020’deki salgın döneminde ve 1998’deki petrol fiyatlarındaki çöküş sırasında yaşanan bir bolluk olduğunu hatırlatıldı. Brent tipi ham petrolün, 2024’te ortalama varil başına 80 dolar, 2025’te 73 dolar ve 2026’da 72 dolar seviyelerine gerileceği öngörüldü.

GIDA VE ENERJİ FİYATLARINDA DÜŞÜŞ BEKLENTİSİ

Küresel gıda fiyatlarının bu yıl yüzde 8,5 ve 2025’te yüzde 4 düşmesinin ardından dengelenmesi bekleniyor. Gıda fiyatlarının 2015-2019 yılları arasındaki ortalama seviyenin yaklaşık yüzde 25 üzerinde kalacağı ifade edildi. Raporda, enerji fiyatlarının da bu yıl yüzde 5,8, gelecek yıl yüzde 6,2 ve 2026’da yüzde 2,1 düşmesinin beklendiği belirtildi. Gıda ve enerji fiyatlarındaki düşüşün, merkez bankalarının enflasyonu kontrol etmesini kolaylaştıracağı kaydedildi.

Bankanın raporunda, silahlı çatışmaların tırmanmasının enerji arzını etkileyerek gıda ve enerji fiyatlarını artırabileceği vurgulandı. Orta Doğu’daki çatışmaların tırmanma olasılığının enerji fiyatları için yakın vadede önemli bir risk oluşturduğu ve bunun diğer emtialar için de potansiyel zincirleme sonuçlar doğurabileceği ileri sürüldü.

ORTALAMA ALTIN FİYATININ REKOR KIRMASI BEKLENİYOR

Raporda, "güvenli liman" arayan yatırımcılar için popüler bir tercih olan altının ortalama fiyatının bu yıl rekor kırmasının ve 2023’teki ortalamasının yüzde 21 üzerine çıkmasının beklendiği belirtildi. Altının fiyatı, jeopolitik ve politik belirsizlik dönemlerinde sıkça yükseldiği ifade edilirken, gelecek iki yılda altın fiyatlarının Kovid-19 salgınından önceki beş yılın ortalamasının yüzde 80 daha yüksek kalacağı, sadece hafif bir düşüş göstermesinin öngörüldüğü belirtildi.

Ayrıca, Çin’in emlak sektöründeki zayıflığın sıkı arz koşulları ve enerji dönüşümünden kaynaklanan bazı metallere olan artan talep ile dengelenmesi nedeniyle endüstriyel metal fiyatlarının 2025-2026 yıllarında istikrarlı bir seyir izlemesinin beklendiği, ancak beklenmedik büyüme sonuçlarının metal piyasalarında dalgalanmaya yol açabileceği aktarıldı.