Trump Yönetiminin Ekonomi Performansı: İki Yılın Değerlendirmesi
DİLARA ZENGİN – ABD Başkanı Donald Trump, ikinci döneminin ilk yılına girdiğinde korumacı ticaret politikaları ve geniş kapsamlı vergi düzenlemeleri ile dikkat çekti. Trump, 20 Ocak itibarıyla ilk yılını tamamlayarak, “Önce Amerika” sloganı etrafında Amerikan ekonomisini canlandırma, istihdamı artırma ve yaşam maliyetlerini düşürme hedeflerini gerçekleştirmek için kolları sıvadı.
Bu süreçte Trump, gümrük tarifelerini tarihi zirvelere yükselterek dış ticaret açığını azaltmayı başardı. Ancak, yaptığı yatırımlara rağmen istihdam artışlarının yavaşlaması ve enflasyon karşısında zorluklar yaşamaya devam etti. Yıl içinde ABD Merkez Bankası (Fed) üzerindeki faiz indirme baskıları, zayıf istihdam verileri sonrası istatistik biriminden sorumlu yetkilinin görevden alınması ve bütçe krizi ile sonuçlanan 43 günlük hükümet kapanması, belirsizlikleri artırıcı faktörler arasında yer aldı.
Ekonomi Karnesi
Trump’ın ilk yılına dair ekonomik göstergelerde hem olumlu hem de olumsuz veriler dikkat çekiyor. Gerçekleştirilen anketler, yüksek fiyatlar ve ekonomik karamsarlığın Trump’ın kamuoyu desteğinde büyük bir düşüşe yol açtığını gösteriyor.
Korumacı Ticaret Politikaları
Trump’ın en önemli hamlelerinden biri, ABD’nin ticaret ortaklarına gümrük vergileri uygulamaya başlaması oldu. Çelikten otomobile, pek çok sektörde özel tarifeleri devreye sokarak, 2024 sonunda ortalama etkin tarife oranını %16,8’e çıkarttı. Bu, 1935’ten bu yana en yüksek seviye olarak kaydedildi. ABD Hazine Bakanlığı, geçen yıl toplam 264 milyar dolar gümrük vergisi geliri elde etti.
Ekonomik Büyüme
Trump döneminde ABD ekonomisi, belirsizliklerle dolu bir yıl geçirse de direncini korudu. Ekonomik büyüme oranı, geçen yılın ilk çeyreğinde daralma yaşarken, ikinci çeyrek %3,8, üçüncü çeyrek ise %4,3’lük büyüme ile iki yılın en yüksek değerlerine ulaştı. Tüketici ve kamu harcamalarındaki artış, büyümeyi destekleyen faktörler arasında yer aldı.
İşsizlik Oranı
Trump’ın politikaları, iş gücü piyasasında karmaşık sonuçlar doğurdu. Ham madde maliyetlerinin artışı, istihdam kayıplarına yol açarken, göçmen politikaları iş gücü arzını etkiledi. İşsizlik oranı, başlangıçta %4’e gerilese de yıl boyunca dalgalanarak %4,4 seviyelerine kadar yükseldi.
Enflasyon ve Tüketici Güveni
Enflasyon, Trump’ın başkanlık döneminin en fazla tartışılan konularından biri oldu. Geçen yıl boyunca, enflasyon %3 seviyelerinde kalmaya devam etti. Tüketici güveni, federal hükümetin kapanması, yüksek enflasyon ve iş gücü piyasasındaki zayıflamayla düşüş yaşadı; Aralık 2024’te 74 değerinde olan tüketici güven endeksi, %52,9’a geriledi.
Dış Ticaret Açığı
Trump’ın korumacı politikaları sayesinde dış ticaret açığında belirgin bir azalma kaydedildi. Dış ticaret açığı, Ekim 2024’te 29,4 milyar dolara inerek Haziran 2009’dan bu yana en düşük seviyesine ulaşırken, ihracat %12,1 artışla 302 milyar dolara yükseldi.
Piyasalardaki Dalgalanmalar
Trump’ın yönetimiyle birlikte Amerikan borsa endeksleri çeşitli dalgalanmalar yaşadı. Özellikle teknoloji, savunma ve enerji hisselerinde artış gözlemlenirken, Dow Jones Endeksi %13,5, S&P 500 %15,7 ve Nasdaq %19,8 değer kazandı. Ancak, “Kurtuluş Günü” olarak adlandırılan 2 Nisan 2025’te tarife açıklamaları sonrası sert düşüşler kaydedildi.
Kripto Paralar
Trump döneminde kripto paraların yükselmesi beklenirken, Bitcoin’in fiyatı tarihi zirvelere ulaştı ancak küresel belirsizlikler nedeniyle dalgalı bir seyir izledi. Bitcoin fiyatı, geçen yılın sonlarına doğru beklenenden düşük seviyelerde seyretti.
Sonuç olarak, Trump yönetiminin ekonomi stratejileri, karmaşık bir tableau sunarken, hem çalkantılı hem de umut verici unsurlar içeriyor. Ekonomiyi yönlendiren ana faktörlerin izlenmesi, ilerleyen dönemlerde olası gelişmeler açısından kritik öneme sahip olacak.
