Konya’nın ayazını bilen bilir; kış geceleri orada yalnızca soğuk ve rüzgâr konuşur. İşte o sessiz gecelerde, bir evin merdiven altından göklere yükselen bir yakarış vardı: “Bu yakarışın sahibi kim bilir ne istiyor Rabbi sine nasıl niyaz ediyor du” Bu yakarış, dünyada pekte bilinmeyen insanların gözünden saklı, Ancak sema ehli tarafından bilinen bir kulun sesiydi: Bu ses Kayserili Yusuf Efendi ye aitti.
Hiçlikte Gizlenen Bir Velî
1884 yılında Kayseri’nin toprağında doğdu. Varlıklı bir ailenin çocuğuydu, ama varlığını Allah yolunda feda etti. Mallarının tümünü sağlığında hayır kurumlarına bağışladı, dünyadan ve dünya malından kendi isteğiyle soyundu. Komşusuna ait -bir evin merdiven altına çekildi; orayı hem dergâh, hem de bir secde hane yaptı.
Ümmî idi… Kitap okumadı, kalem tutmadı. Ama gönül defterine öyle sırlar yazıldı ki, en iyi dostlarından Büyük veli Ladikli Ahmet Efendi onun için “Yusuf Efendi, Levh-i Mahfuz’u okurdu” dedi. Bu söz, rastgele bir kişi için söylenmezdi; bu, makam sır perdesine dokunanların içinde en yüce makamlardan bir makamdı.
Lâdikli Ahmet Ağa ile Manevi Bağ
Yusuf Efendi’nin ruh iklimi, Yedilerin Reisi olarak bilinen Lâdikli Ahmed Ağa’ya bağlıydı. Ahmet Ağa, onu maneviyatın inceliklerinde yetiştirdi. Bir sohbetinde, Yusuf Efendi’den bahsederken şu cümleyi söyledi:
“O, Levh-i Mahfuz’a nazar ederdi…”
Bu, zahirde sessiz, ama bâtında bir ilan gibiydi. Yusuf Efendi, kitap sayfalarından değil, Levh-i mahfuzdaki kudret sayfalarından okuyanlardandı.
Merdiven Altındaki Dergâh
Konya’nın sert kışlarında, Yusuf Efendi’nin merdiven altı bir köşe, bir tasavvuf medresesi gibiydi. Orada ne dualar edildi, ne sırlar konuşuldu… Zaman zaman gece yarısı sessizliği yırtan ayak sesleri duyulurdu. Kapıya gelenler, içeriden bir fısıltı işitir, “Acaba Yusuf Efendi mi yoksa misafirleri mi?” diye düşünürlerdi. O misafirlerin kim olduğunu yalnız Allah bilirdi. Çünkü ricalü’l-gayb, böyle mütevazı köşelere misafir olurdu.
Bir menkıbede anlatılır: Bir dostu, gece vakti onu ziyarete gider. Yusuf Efendi’nin yanında üç yabancı görür, ama selam veremez. Kapıdan çıkarken bakar ki o üç zat kaybolmuştur. O an anlar ki Yusuf Efendi yalnız değildir; dostları gayb âlemindendir.
Dünya ile Bir Anlık Temas
Hayatının son demlerinde, kader onu görünür bir yere de dokundurdu. Hayatı boyunca makam aramadı; şöhretin yanına bile yaklaşmadı. Ama Rabbimiz ona ilginç bir kapı açtı ve kendisinden istifade eden bir kişi tarafından Konya’ya ziyarete gelen Cumhurbaşkanı Turgut Özal ile tanıştırdı. bile onun manevi sohbetlerinden nasiplendiği, arabasında gezdirdiği rivayet edilir. Yusuf Efendi, bu dünyada kimseye görünmeden yürüyen ama arkasında manevi bir iz bırakanlardan oldu.
Konya’nın Sessiz Nefesi
Yusuf Efendi’nin mezarı, Konya’nın Üçler Mezarlığı’nda, gösterişsiz bir taşın altında. Ne türbe, ne ihtişam… Çünkü o zaten dünyada görünmezliği seçmişti. Ama ruhaniyeti hâlâ Konya’nın rüzgârına karışıyor. Kış geceleri, merdiven altlarında dua eden her kulun kalbine fısıldıyor sanki:
“Allah’a ulaşmak için büyük yerler arama.
Bazen küçücük bir köşe,
Semaya açılan en büyük kapıdır.”
Bize Düşen…
Yusuf Efendi’nin hikâyesi, bize şu hakikati tekrar hatırlatıyor: Velîlik başta Allah sevgisiyle ve devamında Resullah sav Aşkı ile başlıyor. Dünya gözünden saklanmak, Allah katında görünür olmanın yolu oluyor. Onun merdiven altı, aslında bizim kalbimizin içindeki gizli odadır. O oda açıldığında, insan kendi Yusuf Efendi’sini bulur.
