Mahfi Eğilmez: Türkiye’nin Büyüme Performansı Yetersiz
Ünlü iktisatçı Mahfi Eğilmez, 2002 yılından bugüne Türkiye’nin ekonomik büyüme verilerini dikkatle inceledi. Eğilmez, bu büyümenin arkasında yatan nedenleri ve elde edilen sonuçların kaynağını analiz etti. Yazar, Türkiye’nin büyüme başarısının, benzer ülkelerle yapılan karşılaştırmalarda oldukça zayıf olduğunu vurguladı.
Büyüme Süreci ve Veriler
Eğilmez, Türkiye’nin GSYH’sının 2002’nin sonunda 238 milyar dolar, 2024 sonunda ise 1.358 milyar dolara ulaştığına dikkat çekti. Ayrıca, kişi başına düşen gelir 2002’de 3.616 dolardan, 2024’te 15.325 dolara yükseldi. İlk bakışta, bu veriler bir ekonomik başarı gibi görünse de Eğilmez, bu başarıyı sorgulamanın önemine işaret etti.
Borç ve Özelleştirme Üzerine Analiz
Mahfi Eğilmez, büyümeyi destekleyen güçlerin değişip değişmediğini incelerken, Türkiye’nin dış borç stoku 2002’de 132 milyar dolar iken, 2024’te 518 milyar dolara çıktığını belirtti. İç borç stoku ise aynı dönemde 75 milyar dolardan 141 milyar dolara yükseldi. Eğilmez, özelleştirmenin de belirleyici bir rol oynadığını vurguladı; 2002’den 2024’e kadar, özelleştirme gelirlerinin 9 milyar dolardan 68 milyar dolara çıktığını ifade etti.
Dolar Kuru ve GSYH Hesaplama Yöntemi
Eğilmez, Türkiye’nin doları baskılamak için iki yöntem kullandığını dile getirdi: Merkez Bankası’nın dolar satması ve yüksek faiz oranlarının TL’ye geçişi teşvik etmesi. Bu durum, GSYH hesaplamalarında Türk Lirası’nın enflasyon etkisiyle yükselmesine olanak tanıyor. Böylece, GSYH’nın gerçekte olduğundan daha yüksek görünmesi sağlanıyor.
Gelecek İçin Uyarılar
Eğilmez, bu yöntemlerin sürdürülebilir olmadığını ve ileride büyük ekonomik sorunlara yol açabileceğini vurguladı. Borçlanma ve varlık satışlarına dayalı büyümenin, kalıcı bir refah sağlamadığını, aksine uzun vadede sıkıntılara neden olabileceğini belirtti.
Karşılaştırmalı Analiz
Mahfi Eğilmez’in analizi, Türkiye’nin büyüme rakamlarının gelişmekte olan ülkelerle karşılaştırıldığında dikkate değer bir başarı hikayesi anlatmadığını gözler önüne serdi. Eğilmez, ekonominin gerçekleri ile arka plandaki durumun tutarsızlığına dikkat çekti.
Sonuç olarak, Mahfi Eğilmez, geçen 22 yılda elde edilen büyümenin aslında borçlanma ve özelleştirme gibi faktörler tarafından desteklendiğini ve gerçekte sürdürülebilir bir ekonomik başarıdan uzak olunduğunu ifade etti.
