Tarihi Mezarlıkların Korunması İçin Önemli Proje Başlatıldı
İstanbul, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış bir şehir olarak, cami ve kilise gibi dini yapılarının yanı sıra mezar taşları ve kitabeleriyle de geçmişin izlerini taşımaktadır. Bu kültürel mirasın korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından “İslami Kitabeler ve Mezar Taşları Envanter Projesi” hayata geçirildi.
İstanbul ayağı, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Kadir Pektaş’ın koordinasyonunda, çeşitli üniversitelerden akademisyenlerin yer aldığı yaklaşık on kişilik bir ekip tarafından yürütülüyor. Proje, Üsküdar’daki Şeyh Devati Mustafa Efendi Camisi Haziresi’nde başladı ve burada yaklaşık 200 mezar taşı ve kitabeye ulaşılması hedefleniyor. Mezar taşlarının fotoğraflanması, üzerindeki yazıların okunması, dijital ortama kaydedilmesi ve koordinatlarının belirlenmesi projenin ana unsurları arasında yer alıyor.
Mezar Taşlarının Geçmişten Geleceğe Taşınması
Projeyi değerlendiren Prof. Dr. Kadir Pektaş, mezar taşlarının kültürel miras açısından büyük bir öneme sahip olduğunu belirterek, bunların kayıt altına alınmasının gerekliliğine dikkat çekti. Çalışma sırasında mezar taşlarının fiziksel özelliklerinin, süslemelerinin ve üzerindeki yazıların detaylı bir şekilde incelendiğini ifade etti. Pektaş, Osmanlı dönemine ait kadın ve erkek mezar taşlarının özelliklerini ayırt edebildiklerini aktararak, bu taşların kimlik kartı niteliğinde olduğunu vurguladı.
Projenin tamamlanmasıyla Türkiye’deki binlerce mezar taşının Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın müze envanter sistemine dahil edileceği ve bu sayede kayıpların önüne geçileceği bildirildi. Pektaş, projenin İstanbul ayağının üç yılda tamamlanmasını öngördüklerini belirterek, bu çalışmanın toplumsal fayda sağlayacağını da ifade etti.
Sosyal Tarih İçin Değerli Veriler
Proje ekibinden Prof. Dr. Sadi Kucur, mezar taşlarının sosyal tarih açısından sunduğu zengin bilgilere dikkat çekerek, kişilerin kimlikleri, meslekleri ve sosyal statülerinin bu taşlardan anlaşıldığını ifade etti. Bunun yanı sıra, mezar taşlarının kullanım şekli ve süslemeleri üzerinden toplumun geçmişteki dinamikleri hakkında önemli bilgiler elde edilebileceğini vurguladı.
Projede yer alan Dr. Öğretim Üyesi Tuba Diri Apaydın ise çalışmanın önemli bir başarı gösterdiğini belirterek, mezarlıklar ve mezar taşlarındaki mevcut sorunları tespit etme fırsatını yakalayacaklarını ekledi.
İstanbul’daki bu önemli proje sayesinde, tarihi mezarlıkların korunması ve yaşatılması adına büyük bir adım atılmış oldu.
