Güneş Enerjisi Nükleeri Geride Bıraktı: Dünya Nükleer Endüstrisi Durum Raporu 2026 Dikkat Çekiyor
Dünya Nükleer Endüstrisi Durum Raporu 2026, küresel enerji dönüşümünde önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor. Rapor, 2025 yılında güneş enerjisinin ilk defa nükleer enerjiden daha fazla elektrik ürettiğini ortaya koydu. Nükleer enerji ise yeniden stratejik gündemdeki yerini alırken, sahadaki veriler, yeni kapasitenin hangi teknolojiyle, ne kadar sürede ve hangi maliyetle devreye alınacağının enerji rekabetinin belirleyicisi haline geldiğini göstermekte.
Enerji dünyasında iki farklı hikâye aynı anda gelişiyor. Taraflardan biri, enerji güvenliği ve iklim hedefleri doğrultusunda hızla artan elektrik talebinin nükleer enerjiyi yeniden öne çıkardığını belirtirken, diğer taraf güneş ve rüzgar enerjisinin hızlı bir büyüme sürecine girdiğini gözler önüne seriyor. İstanbul’da düzenlenen raporun küresel tanıtımı kapsamında sunulan 596 sayfalık WNISR2026, bu iki anlatım arasındaki mesafeyi analiz ediyor.
Rapor, dünya genelindeki nükleer reaktörlerin durumunun yanı sıra inşaat süreleri, kapanan tesisler, küçük modüler reaktörler, Rusya’ya bağımlılık ve Fukushima sonrası tablo gibi konuları da değerlendiriyor. Ayrıca, Türkiye gibi nükleer santral inşa eden ülkeler de raporda özel olarak ele alınıyor. 2025’te güneş enerjisi üretim artışı yüzde 30 olarak kaydedilirken, nükleer enerjideki artış sadece yüzde 1’de kaldı.
2025 itibarıyla, güneş ve rüzgar enerjisi nükleer enerjinin toplam üretimini iki kat aşmış durumda. Rapor, nükleer enerjinin dünya elektrik üretimindeki payının yüzde 8,8’e gerilediğini ve bu oranının son 45 yılın en düşük seviyesine ulaştığını bildiriyor. Akıllara gelen sorular ise, “Hangi teknoloji, artan elektrik talebini ne kadar hızlı karşılayabiliyor?” şeklinde.
Çin, nükleer enerji alanında en aktif yatırımcı ülkelerden biri olarak dikkat çekiyor. 2026 yılı itibarıyla dünya genelinde inşası devam eden 66 reaktörden 36’sı Çin’de bulunuyor. Ancak, bu ülke aynı zamanda yenilenebilir enerji projelerinde de büyük bir hızla ilerleme kaydediyor. WNISR Koordinatörü Mycle Schneider, Çin’in geçen yıl nükleer kapasitesinin 120 katı kadar yeni güneş enerjisi kapasitesini devreye aldığını belirtti.
Nükleer yatırımlar ise giderek sınırlı bir coğrafyada yoğunlaşmaya devam ediyor. 2025 sonunda dünya genelinde işletmede olan reaktör sayısı 404 olarak kaydedilirken, yeni materyaller ve teknolojilere ihtiyaç duyulmakta. Küçük modüler reaktörler (SMR) ise yeniden değerlendirilen önemli bir alan olarak öne çıkıyor; ancak lisanslama ve uygulama süreçlerindeki yavaş ilerleme, beklenen hızdan oldukça uzakta kalıyor.
Türkiye’nin nükleer santrali, raporda özel bir yer tutuyor. Türkiye’nin ilk nükleer santralinin inşası, Rus nükleer endüstrisiyle olan ilişkilerin de dikkatle takip edilmesini gerektiriyor. 2025 itibarıyla Rusya’nın zenginleştirilmiş uranyum ihracatı artarken, çeşitli projelerde yaşanan sorunlar ise bu gelirin azalmasına yol açabiliyor.
Sonuç olarak, enerji güvenliği tartışmalarının sadece elektrik üretimiyle sınırlı kalmaması, aynı zamanda teknoloji sağlayıcıları, finansman modelleri ve jeopolitik bağımlılık gibi unsurları da içermesi gerektiği ortaya çıkıyor.
