Elbistan’da Asırlık Bir Mânevî Miras
Şeyh Hacı Ahmet Hamdi Elbistanî ve 300 Yıllık Sancak
Elbistan’ın Kızılcaoba Mahallesi’nde, Şardağı’nın eteğinde yer alan ve eski Oruçoğlu Stadyumu’nun kuzeybatı köşesinde bulunan mütevazı bir türbe… İçinde yatan zat, Nakşibendî silsilesine mensup Şeyh Hacı Ahmet Hamdi Elbistanî Efendi. Bu türbeyi özel kılan ise yalnızca zatın kendisi değil, onunla birlikte muhafaza edilen yaklaşık 300 yıllık bir sancak.
Bu sancak, Hindistanlı büyük mutasavvıf Şeyh Abdullah-ı Dehlevî Hazretleri‘ni temsilen, seyr-i sülûk zinciriyle elden ele dolaşarak Elbistan’a ulaşmış; en nihayetinde Hacı Ahmet Hamdi Efendi’ye tevdi edilmiş ve onun vefatından sonra da birlikte ebedî istirahatgâha konulmuştur.
Karpuzoğullarından Bir Mânevî Yolcu
Hacı Ahmet Hamdi Efendi, Arabistan’dan (veya bazı rivayetlere göre Suriye’den) Elbistan’a göç eden Karpuzoğulları kabilesine mensuptur. İlk tahsilini Elbistan Ulu Camii çevresinde, Buharalı Osman Efendi’nin rahle-i tedrisinde tamamladı. Ardından hocasının yönlendirmesiyle Kilis’teki Baytazzâde Şeyh Hacı Abdullah Sermest Efendi’nin dergâhına intisap etti. Kısa sürede olgunlaşarak hilafet aldı ve Elbistan’a dönerek ömrünü irşada vakfetti.
Padişahtan Gelen Taşlı Bir Hediye
Rivayet olunur ki Hacı Ahmet Hamdi Efendi, devrin padişahıyla —muhtemelen Sultan II. Abdülhamid Han— görüşmüş; padişahın takdirini kazanarak, üzerine yazılar işlenmiş özel bir taşla birlikte Elbistan’a dönmüştür. Padişahın emriyle kendisine bir ev yaptırılmış ve bu taş da evin girişine yerleştirilmiştir. Bu ev, zamanla yıpranmış ve aileden Dr. Ulvi Özsoy’un vakfıyla imam evi olarak kullanılmak üzere yeniden inşa edilmiştir. Taş ise aile tarafından uygun bir yere taşınmıştır.
Abdullah-ı Dehlevî ve 99 Sancak
- yüzyılda Hindistan’ın Pencap şehrinde doğan Abdullah-ı Dehlevî Hazretleri, Nakşibendî yolunun önde gelen mürşitlerinden biridir. 1000’den fazla âlim ve sûfî yetiştirmiş; bunlardan 99’una, irşat görevini üstlenmeleri için sancak vermiştir. Bu sancaklar, kimi zaman doğrudan kimi zaman da seyr-i sülûk zinciriyle farklı diyarlara ulaşmıştır. Elbistan’daki sancak da bu zincirin bir halkasıdır.
Sancağın Zinciri: Dehlevî’den Elbistanî’ye
Sancağın seyrini şu şekilde özetleyebiliriz:
- Şeyh Abdullah-ı Dehlevî, sancağı Afganistanlı Muhammet Bican Hazretleri’ne verdi.
- Muhammet Bican’ın iki seçkin talebesi vardı: Mevlana Halid-i Bağdadî ve Baytazzâde Şeyh Abdullah Sermest.
- Bizim hikâyemizin devamı, Kilisli Şeyh Abdullah Sermest üzerinden ilerliyor.
- Şeyh Abdullah Sermest, bu sancağı Elbistan’dan gelen ve onun en sevdiği müridi olan Hacı Ahmet Hamdi Efendi‘ye emanet etti.
Hacı Ahmet Hamdi Efendi de şeyhinin vefatının ardından, onun çocuklarına vekâlet ederek onları himaye etti. Dergâhta onlara destek oldu, sık sık Kilis’e giderek onların işlerini takip etti. Bu sadakat, kendisine tevdi edilen manevî mirasın ne denli sorumlulukla taşındığının bir göstergesidir.
Talebeler, Halifeler ve Vefat
Hacı Ahmet Hamdi Efendi, birçok talebe yetiştirmiş; bunlardan ikisi özellikle öne çıkmıştır:
- Mehmet Vakıf Efendi (Kilisli)
- Hacı Mustafa Efendi (Elbistanlı, vefatı 1949)
Hacı Mustafa Efendi, Elbistan’da halkın hem dinî hem de toplumsal gelişimi için çalıştı. Tekke Köprüsü’nün ve bugünkü Kert Müzesi olan Hükümet Konağı’nın inşasında halkı teşvik etti. Aynı zamanda Elbistan Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti başkanlığını yürüttü.
Ancak Hacı Ahmet Hamdi Efendi, her ikisinin liyakatini takdir etmesine rağmen sancağı kimseye devretmedi. Vefat ettiğinde (1911–1912), vasiyeti gereği sancak türbesine yerleştirildi ve o günden bu yana onunla birlikte muhafaza edilmektedir.
Sancağın Bugünkü Hâli
Elbistan’ın bu kıymetli mânevî mirası olan sancak, günümüzde camlı bir muhafaza içinde, şeyhin sandukasının hemen yanında yer almaktadır. Asırlardır manevî bir emaneti temsil eden bu sancak, bugün de ziyaretçilerine geçmişin huzur dolu nefesini fısıldamaktadır.
Son Söz:
Bugün Elbistan’a yolu düşen biri, eğer dikkatle bakarsa, Şardağı’nın eteklerinde bu türbenin önünden geçerken yalnızca bir mezar taşı değil, asırlar boyu süren bir manevî zincirin sessizce soluklandığını fark eder. Hacı Ahmet Hamdi Elbistanî ve onunla yatan sancak, bu toprakların mânevî hafızasında silinmez bir iz olarak yaşamaya devam ediyor.
