Karadeniz’de Ticari Gemilere Yönelik Saldırılar Artıyor: Armatörler Olumsuz Etkileniyor
Karadeniz’de ticari gemilere yönelik insansız hava aracı saldırılarının artması, bölge ticaretinde yeni bir krizi tetikledi. Savaşın başlangıcından bu yana yaklaşık 200 ticari geminin saldırıya uğradığı bildirilirken, artan can kayıpları güvenlik endişelerini zirveye çıkardı.
Gemilere yönelik bu tehditler, armatörlerin Rusya ve Ukrayna limanlarına sefer düzenlemekten kaçınmasına sebep oldu. Sonuç olarak, birçok yük limanlarda ve antrepolarda birikmeye başladı. Koster armatörleri de gemilerini “cold laid up” (uzun süreli hizmet dışı bekletme) uygulamasına hazırlamakta. Koster Armatörleri ve İşletmecileri Derneği (KOSDER), sektördeki durumu masaya yatırmak için olağanüstü bir toplantı düzenledi.
Toplantıda, hukukçular ve sigorta uzmanlarının da katılımıyla ticari gemilere yönelik saldırılar, savaş sigortaları ve gemi adamlarının güvenliği gibi konular tartışıldı. Ayrıca hasat dönemi yük arzının dikkatlice değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
KOSDER Onursal Başkanı Salih Zeki Çakır, bölgedeki küçük tonajlı koster filosunun ciddi bir baskı altında olduğunu belirtti. “Yükler ve gemiler bekliyor, güvenlik riski nedeniyle pek çok armatör bölgeye sefer düzenlemek istemiyor” dedi.
“Cold Laid Up” Durumu Kaçınılmaz
Çakır, krizin süresine göre gemilerin bekleme yöntemlerinin değiştiğini ifade ederek, kısa süreli durgunluklar için “hot laid up” (kısa süreli hizmete hazır bekletme) yönteminin tercih edildiğini, uzun süreli krizlerde ise “cold laid up” uygulamasına geçildiğini belirtti. Bu uygulamada geminin makineleri devreden çıkarılırken, personel sayısı minimum seviyeye düşürülüyor.
Türkiye’de bu uygulama için uygun alanların yetersizliği dikkat çekiyor. Çakır, tersanelerin ekonomik olmadığını ve devletin belirli bölgeleri “cold laid up” alanları haline getirmesi gerektiğini vurguladı.
Deniz Ticareti Olumsuz Etkileniyor
UTİKAD Başkanı Bilgehan Engin, konteyner ve kuru yük gemilerine yönelik saldırıların, Türkiye limanlarında da tıkanıklığa sebep olabileceğini ifade etti. Bu durumun lojistik maliyetlerini artıracağı öngörülüyor.
SEDEFED Başkan Yardımcısı Ayşem Ulusoy, denizyolundaki aksaklıkların tedarik zincirinde belirsizliği artırabileceğini belirterek, yüklerin bir kısmının karayoluna kayabileceği ancak bu dönüşümün kısa vadede sürdürülebilir olmayacağını ifade etti.
Acil Çağrı: Uluslararası Dayanışma
Türk Armatörler Birliği (TAB), Karadeniz’deki saldırılar sonrası uluslararası denizcilik kuruluşlarına ortak bir duruş sergileme çağrısında bulundu. TAB Genel Sekreteri Hüseyin Çınar, sivil ticaret gemileri ile gemi insanlarının korunması için küresel denizcilik camiasının birlikte hareket etmesi gerektiğini vurguladı.
Karadeniz’deki güvenlik krizi, Türkiye’nin dış ticareti açısından da ciddi riskler barındırıyor. Bu yılın ilk yarısında Türkiye’nin Rusya ve Ukrayna’dan yaptığı ticaretin hacmi, sektördeki belirsizliklerin arttığını gösteriyor.
Karadeniz’de yaşanan bu kriz, yalnızca armatörler için değil, bölgedeki ticaretin sağlığı açısından da bir tehdit unsuru oluşturuyor.
