Özgür Özel: “Asgari Ücret Alana Düşük, Verene Yüksek” ile Ekonominin Gerçekleri Ortaya Konuluyor
Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, yaptığı açıklamada “Asgari ücret alana düşük, verene yüksek” ifadesiyle Türkiye ekonomisinin karşı karşıya olduğu güçlükleri etkili bir şekilde özetledi. Özel, tekstil, dericilik ve ev tekstili gibi emek yoğun sektörlerdeki ücret maliyetlerinin, uluslararası rekabet gücünü nasıl etkilediğine dikkat çekti.
Bu açıklamayı yalnızca siyasi bir tartışma çerçevesinde değerlendirmek yetersiz kalıyor; zira işveren ve hane bütçeleri açısından somut bir tablo ile karşı karşıyayız. Günümüzde aynı ücret bordrosuna iki ayrı bakış açısıyla bakıldığında, iki farklı ekonomik gerçek ortaya çıkıyor: Çalışan, net ücret üzerinden bakarken işverenin dikkate aldığı toplam maliyetlerdir.
Asgari Ücret Gerçekleri:
2026 itibarıyla net asgari ücret 28.075,50 TL, brüt asgari ücret ise 33.030 TL olarak belirlendi. Ancak asgari ücretin nominal artışından ziyade, bu ücretle ne kadar mal ve hizmet satın alınabileceği daha önemli. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2026 yılı itibarıyla yıllık tüketici enflasyonu %31,51 seviyesine ulaştı. Asgari ücretlilerin bütçelerinde büyük bir yer tutan gıda ve temel yaşam giderlerinde ise artışlar sırasıyla %33,79 ve %39,77 oranına kadar çıktı.
Bu durumda çalışanların karşılaştığı temel sorun, aldıkları ücretin artışıyla birlikte yaşam maliyetlerinin çok daha hızlı yükselmesidir. Kira, gıda ve enerji gibi harcamalar, asgari ücretin alım gücünü etkileyen temel unsurlar arasında yer almakta. Öyle ki, 28 bin liralık bir gelirin çoğu kiraya ve zorunlu giderlere giderken, aile bütçesini sağlamak giderek daha da güçleşiyor.
İşveren İçin Yüksek Maliyet:
Aynı ücret bordrosunun diğer tarafında işverenler, sadece brüt asgari ücreti değil, onunla birlikte gelen mali yükümlülükleri de düşünmek zorunda. 2026 yılında brüt asgari ücret 33.030 TL olarak belirlenirken, SGK prim indirimi uygulanmadığı takdirde işverenin toplam maliyeti 40.874,63 TL’ye kadar yükselebiliyor. Üstelik işgücü maliyetleri sadece ücretle sınırlı değil, yan haklar ve diğer giderlerle birlikte düşündüğünde daha da artmaktadır.
İşverenler, enerji, hammadde ve lojistik gibi diğer maliyetlerin de yükselmesi nedeniyle fiyat artırma konusunda zorlanmakta. İç piyasada tüketicinin alım gücünün zayıflaması, fiyat arttırmanın sıklıkla satış miktarını düşürebilmesini sağlıyor.
Nakit Akışı Sorunu:
Bir diğer sorun ise işletmelerin nakit döngülerinin bozulması. Üretim sırasında yapılan harcamalar, ürün bedelinin tahsil edilmesiyle genellikle uzun bir süre arasında gerçekleşiyor. Bu nedenle, pek çok işletme artık sadece kâr edip etmediğini değil, aynı zamanda ay sonunda maaşlarını, vergilerini ve tedarikçi ödemelerini yapacak nakit akışına sahip olup olmadıklarını sorgulamak durumunda kalıyorlar.
Çalışan ve İşveren İlişkisi:
Asgari ücret tartışmalarında sıkça karşılaşılan bir hata, meseleyi yalnızca işçi-işveren karşıtlığı ekseninde değerlendirmektir. Oysa ki çalışan ve işveren, ekonomik zincirin iki önemli halkasıdır. İşçi, “Bu ücretle geçinemiyorum,” derken, işveren “Bu maliyetle üretemiyorum,” demekte. Bu iki talepten biri bile göz ardı edildiğinde, istihdam konusunda kayıplar yaşanabilir.
Dolayısıyla asgari ücretin ne olacağından çok, “Çalışanın alım gücü nasıl artırılabilir ve aynı zamanda işverenin maliyetleri nasıl düşürülebilir?” sorusu üzerinde durmalıyız. Asıl amaç, her iki tarafın da sürdürülebilir bir ekonomide var olmalarını sağlamak olmalıdır.
Özgür Özel’in ifadesi, siyasi bir cümle olarak değerlendirilebilirken, ekonomik perspektiften baktığımızda üzerinde düşünülmesi gereken bir meselenin altını çizmektedir.
