Akaryakıt Fiyatları, Ağustos Enflasyonunu Etkileyiyor: 0,3 Puanlık Artış Kesinleşti
19 Ağustos itibarıyla, benzin, motorin ve otogaz fiyatlarının bu ay içinde sabit kalması durumunda, ağustos ayı enflasyonuna doğrudan 0,3 puanlık bir etkisi olduğu açıkça görülüyor. Ancak, bu miktar, yalnızca doğrudan etkidir.
Bilindiği üzere akaryakıt fiyatlarındaki artışların, özellikle motorin zamlarının, ekonomide bir domino etkisi yaratarak, birçok sektörde fiyat artışlarına neden olduğu biliniyor. Ancak bu dolaylı etkilerin Büyük resmi ortaya koymak, çeşitli varsayımlar ve tahminler gerektirdiği için oldukça karmaşık bir süreç. Yine de, akaryakıt fiyatlarındaki değişimlerin, bir ayda ne tür etkiler yaratabileceği üzerinden incelemeler yapılması öncelikli bir ihtiyaç olarak öne çıkıyor.
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) hesaplamalarında, ülke genelindeki fiyat ortalamaları dikkate alındığını belirtmekte fayda var. Akaryakıt fiyatlarının şehirler ve bayiler arasında farklılık gösterdiği ise unutmamak gereken bir diğer gerçek. TÜİK, bu fiyatların ortalamasını ve satış miktarlarını göz önünde bulundurarak hesaplama yapıyor.
Bu ay akaryakıt fiyatları kaynaklı enflasyon etkisinin, yapılan hesaplamalara göre 0,3 puan civarında olması bekleniyor. Eğer motorin fiyatlarının bu ay sabit kalması durumunda, motorine %11,5, benzine %8 ve otogaza %7’lik bir zam yapıldığı görülüyor. Motorinin TÜFE’deki ağırlığı %1,39, benzininki %1,24 iken, otogazın ağırlığı ise net olarak belirlenememekte. Ancak yapılan hesaplamalar, yaklaşık %0,58’lik toplam ağırlığın büyük kısmının otogazlı araçlar tarafından kullanıldığına işaret ediyor.
Yapılan hesaplamalar sonucunda, motorin zamlarının TÜFE’ye yansımasının yaklaşık 0,16 puan, benzin zamlarınınki 0,10 puan ve otogaz zamlarının ise yaklaşık 0,03 puan düzeyinde olması bekleniyor. Toplamda, akaryakıt kaynaklı etkilerin 0,29-0,30 puan civarında olacağı tahmin ediliyor. Bu durum, diğer mal ve hizmet fiyatlarının hiç artmaması durumunda bile, ağustos enflasyonunun en az %0,30 seviyesinde olacağı anlamına geliyor.
Geçen yılın ağustos ayında %2,04 oranında bir artış yaşanmıştı. 2023 yılı için enflasyon tahminleri genel olarak %2 civarında olsa da, akaryakıtta yaşanan bu zamlar ve dolaylı etkilerin göz önünde bulundurulması, %2,5 seviyesine ulaşmanın kaçınılmaz olabileceğini gösteriyor. Dolayısıyla, ağustos ayı enflasyonunun geçen yılki oranı aşması ve yıllık enflasyon rakamının biraz artması bekleniyor. Yani, önümüzdeki günlerde açıklanacak TÜİK verilerine şaşırmamak gerek; ağustos ayı enflasyonu %2,5’i zorlayabilir.
