13. Türk Devletleri Zirvesi Cumhuriyet Bayramı’nın Gölgesinde Gerçekleşti
MEHMET KAYA/ANKARA – 13. Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki gerginlik ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in zirveye katılmaması ile gölgelenerek Cumhuriyet Bayramı’na denk geldikçe dikkat çekti. 29 Ekim’de başlayan zirve, Cumhurbaşkanlığı yerleşkesinde gerçekleştirilen açılış törenleri ve etkinliklerle devam etti.
Zirvenin ilk günü, Dışişleri Bakanları ile bir toplantı yapıldı. Bu toplantı sürerken, Azerbaycan liderinin zirveye katılmayacağı açıklandı. Ayrıca, Türk Devletleri Medeniyet Parkı’nın açılışı gerçekleştirildi ve burada Türk tarihini yansıtan bir dans gösterisi düzenlendi.
Bir sonraki zirvenin Özbekistan’da yapılması kararlaştırılmasının yanı sıra, gayriresmi zirvenin Kırgızistan’daki Issık Göl’de yapılması önerisi sonuç bildirgesinde yer aldı. Zirvede, Türk Devletleri Teşkilatı’nın uluslararası platformlarda, özellikle Birleşmiş Milletler ve İslam İşbirliği Teşkilatı nezdinde gözlemci statüsü elde etme çabaları gündeme geldi.
Zirvenin bir diğer önemli unsuru Cumhuriyet Bayramı kutlamasıydı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, zirve nedeniyle düzenlenen akşam yemeğinde Türk dünyasının birlikte yürüyerek “Türk asrı” hedefini gerçekleştireceğine olan inancını dile getirdi.
30 Ekim’de yapılan Devlet Başkanları Konseyi toplantısında, dönem başkanlığı Türkiye’ye geçerken Özbekistan vatandaşı Mirvahid Azimov, TDK Genel Sekreterliği’ne atandı. Zirveye katılan ülkeler arasında Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Azerbaycan’ın Dışişleri Bakanı bulunmaktaydı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk dünyası arasındaki uyum ve işbirliği vurgusunu ön plana çıkartarak, ortak dil, kültürel etkinlikler ve katkılara dair planlarını belirtti. Ayrıca, Ermenistan ile ilgili barış görüşmeleri ve Filistin konusunda insani yardımlar hakkında destekleyici açıklamalarda bulundu.
Zirve sırasında, Cumhurbaşkanı Erdoğan ortak bir elektronik ticaret platformu önerdi ve uzay, siber güvenlik gibi konulara dikkat çekti. Bunun yanında, Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, Ermenistan’la olan süreçte gerekli adımların beklendiğini vurguladı.
Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in ekonomik işbirliği ve yatırım projeleri önerileri de dikkat çekti. Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, ticaretin kolaylaştırılması için somut adımlar atılmasını istedi. Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Rusya’nın TDT’ye gözlemci olarak katılmasını önererek, işbirliğinin çerçevesini genişletme çağrısı yaptı.
KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ise Doğu Akdeniz’deki dışlayıcı politikaları eleştirdi ve iç işbirliği çağrısında bulundu.
Sonuç bildirgesinde, Türk Yatırım Fonu’nun etkinliğini artırma, ulaşım koridorları stratejisi, enerji projeleri ve uzay işbirliği gibi birçok önemli madde belirtildi. Türk Devletleri Teşkilatı, önümüzdeki süreçte daha fazla işbirliği geliştirmek adına önemli adımlar atacak gibi görünüyor.
