Her devirde bir Yusuf çıkar Mısır’dan; kimi kuyudan, kimi saraydan, kimi de gönüllerden… 15. yüzyıl Anadolu’sunun gönül coğrafyasında böyle bir Yusuf’tur Ahmed Şemseddîn Marmaravî Hazretleri… Halkın dilinde “Yiğitbaşı Velî” olarak anılmıştır; zira sadece bir derviş değil, zamanın fitnesine karşı göğsünü siper etmiş bir “yiğit”tir o.
Doğduğu köyün adı, Marmaracık… Bugünkü adıyla Gölmarmara. Manisa’nın gözlerden uzak bu köyünde, 1435 senesinde dünyaya gelir. Babası Îsâ Halîfe, Halvetî meşrep bir zât; ilk ilimleri ondan alır. Fakat gönül öyle bir okuldur ki, her zaman yeni bir mektep arar. O da Kabaklı köyüne yönelir, Alâeddîn Uşşâkî Hazretleri’nin dizinin dibine varır. Orada manevi diriliş başlar, seyr u sülûk yolculuğu bir ömürlük dönüşümle taçlanır. 1505’te Manisa’da vefat etmiştir. ‘’ Marma-ravi’’ diye tanınır. Kendini Camiu’l-Esrar adlı eserinde şöylece tanıtır;
Saruhani İbn-i İsa Derviş Ahmed ismimiz
Marmara’da vaki olmuş mevlidimiz cismimiz
Ahmed Şemseddin Hazretleri, zahirî ve bâtınî ilimlerdeki tahsilini ikmal ettikten sonra memleketi Manisa’ya döndü. Burada halkı irşad etmeye başladı; vaazlar verdi, talebeler yetiştirdi. Fakat onun asıl ünü, devrin en büyük fitnelerinden birine karşı verdiği mücadeleyle zirveye ulaştı.
O dönemlerde Safevî hükümdarı Şah İsmail, Ehl-i Sünnet akaidini hedef alan büyük bir propagandaya girişmişti. Anadolu’ya dâîler gönderiyor, sahte şeyhler eliyle bâtıl tarikatler kurdurarak Osmanlı coğrafyasında büyük bir inanç ve fikir kargaşası oluşturuyordu. Halk neye inanacağını şaşırmıştı. İstanbul dahi sahte şeyhlerle dolmuştu.
Bu durumu gören Velî Padişah II. Bayezid Han, bir meclis toplayarak şeyhlerin ehliyetini sınamaya karar verdi. Bu çetin vazife için Ahmed Şemseddin Hazretleri Manisa’dan İstanbul’a davet edildi. O da derhal bu ulvî görevi kabul etti. Osmanlı sultanının bizzat huzurunda gerçekleşen bu imtihanda Ahmed Şemseddin Hazretleri heyete reislik etti. Gerçek irfan sahipleri bu imtihandan yüzlerinin akıyla geçerken, bâtıl yolda olanlar rezil rüsva oldular. Tekkeleri kapatıldı. Bu büyük hizmeti dolayısıyla Ahmed Şemseddin Hazretlerine “Yiğitbaşı” (Fetâ’l-fityân / Ebü’l-fityân) unvanı verildi. Padişahın takdirini kazandı; kendisine hediyeler takdim edildi. Ancak o bu hediyelerin tamamını fakirlere dağıtarak zühd ve takvâsını bir kez daha gösterdi. İstanbul’da kalması yönündeki ısrarlara rağmen Manisa’ya dönerek irşad görevine devam etti.
Yiğitbaş Veli, sadece mücadele adamı değil, aynı zamanda kalem sahibi bir âlimdi. Tevhid, akaid, tasavvuf, tarikat adabı, ahlak ve mürşid-mürid ilişkileri üzerine mensur ve manzum olmak üzere on üç eser kaleme aldı. Bu eserlerin çeşitli şehirlerdeki el yazmaları, onun ilminin ne kadar yaygın kabul gördüğünün bir göstergesidir.
910/1505 yılında vefat eden Yiğitbaş Ahmed Şemseddin Hazretleri, Manisa Seyyid Hoca –bugünkü Adakale– Mahallesi’ndeki dergâhının bahçesine defnedildi. Bugün mezarı, onun adına inşa edilen Yiğitbaşı Camii’nin avlusunda ziyaret edilmektedir.
Onun kurduğu Ahmediyye kolu, Halvetîlik içerisinde “Ortakol” olarak tanındı. Bu kol zamanla dört ana kola ayrıldı: Ramazâniyye, Sinâniyye, Uşşâkıyye ve Mısriyye. Bu ana kollar ise kendi içlerinde dallanıp budaklanarak Balkanlardan Anadolu’nun dört bir yanına kadar yayıldı. Ahmed Şemseddin Hazretleri’nin yolunun izleri bugün hâlâ sürmektedir.
Yiğitbaşı unvanı, sadece bir tasavvufî lakap değil; aynı zamanda onun sahte şeyhlere, sapkın fikirlere, bozulan inançlara karşı göğsünü siper eden bir manevî kahraman olduğunun nişanesidir. O, hem ilim hem amel ehli bir Allah dostu olarak, Osmanlı’nın manevî istikametini muhafaza eden büyük bir kutup olarak hafızalarda yaşamaya devam etmektedir.
