2025 Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri: Türkiye’de Mezunlar Yurt Dışına Açılıyor
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ait yükseköğretim beyin göçü istatistiklerini paylaştı. Rapor, yükseköğretim mezunlarının yurt dışına göç oranının bir önceki yıla göre yükselerek %2,2’ye ulaştığını ortaya koyuyor. Cinsiyet bazında bakıldığında, bu oran kadınlarda %1,8, erkeklerde ise %2,7 olarak belirlendi.
Rapora göre, yükseköğretim beyin göçünün en fazla yaşandığı il %4 ile İstanbul olurken, bu ili sırasıyla İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova izledi. Öte yandan, beyin göçü oranının en düşük olduğu il ise %0,2 ile Siirt oldu; Hakkari, Kilis, Van ve Bitlis ise bu il’in ardından geldi.
Erkekler arasında en yüksek beyin göçü oranları, İstanbul’da %4,7, İzmir’de %4,4, Ankara’da %3,6, Eskişehir’de %2,9 ve Yalova’da %2,8 olarak saptandı. Kadınlarda ise, beyin göçü oranının en yüksek olduğu iller İstanbul’da %3,4, İzmir’de %2,8, Ankara’da %2,4, Eskişehir’de %1,7 ve Bursa’da %1,5 olarak belirlendi.
Beyin göçü oranı, devlet üniversiteleri mezunları arasında 2024’te %1,7 iken, 2025’te %1,9’a yükseldi. Vakıf üniversiteleri mezunları arasında ise bu oran %4,3’ten %4,4’e çıktı. Vakıf üniversiteleri içerisinde en yüksek beyin göçü oranı %8,6 ile tam burslu eğitime sahip olanlar arasında gözlemlenirken; kısmi burslu ve ücretli olarak eğitim alan mezunlar da %3,8 ve %3,7’lik oranlarla takip edildi.
Beyin göçünün en çok yaşandığı eğitim alanı ise %7 ile bilişim ve iletişim teknolojileri oldu. Bu alanı mühendislik, imalat ve inşaat %4,8, doğa bilimleri, matematik ve istatistik ise %3 ile izledi. Bilişim ve iletişim teknolojileri alanı erkeklerde %8,2, kadınlarda ise %5,1 oranlarıyla en yüksek beyin göçüne sahipken, en az beyin göçü oranı erkeklerde %0,8 ile tarım, ormancılık, balıkçılık ve veterinerlik, kadınlarda %0,7 ile eğitim alanında görüldü.
Mezunlar arasında en yüksek beyin göçü oranı %13,1 ile moleküler biyoloji ve genetik alanında tesbit edildi. Bu bölümü %13 ile işletme mühendisliği, %11 ile matematik mühendisliği ve %10,9 ile elektronik mühendisliği takip etti.
Öğrenim diline göre yapılan incelemede, Fransızca eğitim alan mezunlar %10,5 ile en yüksek beyin göçü oranına sahipken, bunu %7,5 ile Almanca, %6,8 ile İngilizce ve %5 ile Rusça izledi.
Ülke bazında bakıldığında, Türkiye’den mezun olanların en çok tercih ettiği yurt dışında göç hedefi ise %22 ile Almanya oldu. Almanya’nın ardından %16,9 ile ABD, %10,5 ile Birleşik Krallık, %5,2 ile Hollanda ve %5,2 ile Kanada geldi. Almanya’ya göç eden mezunlar içinde en yüksek paya sahip olan lisans programı bilgisayar mühendisliği olurken, Birleşik Krallık ve Hollanda’yı tercih eden mezunlar arasında da aynı bölüm öne çıktı. ABD’ye göç edenlerin en büyük paya sahip olduğu lisans programı elektrik-elektronik mühendisliği, Kanada’da ise işletme alanı en fazla tercih edilen bölüm olarak kaydedildi.
