Ekim Ayı Üretim Verileri Üzerine Analiz: Ekonomik Gidişat Endişe Verici
Ekim ayı üretim verileri, beklenildiği gibi olumlu sinyaller vermiyor. Ancak üç sektörün birleşik üretim endeksinin üçüncü çeyrekte %1,1 oranında artış gösterdiğini, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verisinin ise %3,6 arttığını hatırlamakta fayda var.
Geçtiğimiz günlerde açıklanan sanayi, hizmet ve inşaat sektörlerine ait üretim endeksleri, ekonomik durumu net bir şekilde ortaya koyuyor. Ancak, burada dikkat edilmesi gereken bir nokta var: GSYH ile üretim endekslerinin sonuçları son dönemde belirgin farklılıklar sergiliyor. Özellikle sanayi üretim endeksi, GSYH’nın sanayi alt kalemi ile kıyaslandığında, son derece önemli bir ayrışma gösteriyor. Üretim endeksleri, çeyrek yıllık değil, üç aylık periyotlarla yayımlandıkları için daha güncel bilgiler sunuyor. Bu nedenle, ekonomik gidişat hakkında belirleyici ipuçları verebilmeleri gerekiyor.
Veriler, ekonomi programının hayata geçmeden önceki son çeyrek olan 2023’ün ikinci çeyreğinden 2025’in üçüncü çeyreğine kadar uzanan bir süreçte inceleniyor. Ekim ayı verisi ise 2025 dördüncü çeyreğin ilk verisi olarak değerlendiriliyor.
İlk grafikte görülen endeks değerlerine baktığımızda, inşaat sektörü hariç tutulduğunda üretim artışına rastlanmıyor. İnşaatın sektörel payı az olmasına rağmen, eklendiğinde yılın ilk üç çeyreğinde üretimde artış gözlemleniyor. Ancak, bu artış önceki dönemlerdeki gelişmelere göre belirgin bir düşüş göstermekte. Çeyrek öncesine göre büyüme oranları, 2023 yılının başlangıcından itibaren aşağı yönlü bir eğilim izliyor. Ekim ayı verileri, bir önceki çeyrekle kıyaslandığında üretimde bir düşüş yaşandığını ortaya koyuyor.
Sonuç olarak, Ekim ayı verileri olumsuz bir tablo sergiliyor. Üretim endeksi ile GSYH verisi, özellikle çeyrek değişimlerinde ayrışma göstermeye devam ediyor. Dördüncü çeyreğin, üçüncü çeyrekle karşılaştırıldığında üretim açısından daha iyi geçeceğine dair somut bir neden görünmüyor. Ayrıca, İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) PMI verileri de bu durumu destekliyor. Hem Ekim hem de Kasım aylarında eşik değerin altında kalan bu endeksler, daralma eğilimini sürdürürken, Kasım’da sınırlı bir toparlanma sinyali gözlemleniyor.
Bu makalede yer alan düşünceler tamamen yazara aittir ve borsagundem.com.tr’nin editoryal politikası ile örtüşmeyebilir.
Kaynak: ekonomim.com
