Yabancı Yatırımcıların TL’ye Yönelimi Artış Gösteriyor: 132 Milyar Dolara Ulaştı
Yazar: Şebnem Turhan
Son yıllarda uygulanan para politikalarının etkisiyle, hem yurtiçindeki hem de yurtdışındaki yatırımcılar için Türk Lirası (TL) yatırımları daha cazip hale geldi. QNB ekonomistleri, yabancı yatırımcıların carry trade stokunun yaklaşık 40 milyar dolar ile 2019’dan bu yana en yüksek seviyelere yaklaştığını belirtti. Bunun yanı sıra, yabancıların toplam TL yatırım pozisyonu da 132 milyar dolara ulaştı. Bu rakamın, 93 milyar doları faiz getirili araçlardan, 39 milyar doları ise hisse senetlerinden oluşuyor.
QNB ekonomistleri Erkin Işık, Deniz Çiçek ve Şakir Oktay Gür tarafından hazırlanan bir analiz, TL yatırımlarının cazibesinin artmasıyla yurtdışı yerleşiklerin yaptığı fon girişlerinin güçlendiğine dikkat çekiyor. Türkiye’nin de içinde bulunduğu birçok gelişmekte olan ülkede, kısa vadeli faiz getirisi sağlayan yatırımlar ve carry trade pozisyonlarının payı artarken, doğrudan bu işlemlere dair veri bulunmadığı için bankaların borç dışı pozisyonları gibi dolaylı veriler kullanılarak göstergeler oluşturulmuş durumda.
Tarihsel Zirve ve TL Yatırım Araçları
Analiz, TL yatırımlarındaki artış trendini destekleyen son verileri de içeriyor. Temmuz itibarıyla şirketlerin net 7.8 milyar dolarlık döviz kısa pozisyonu bulunduğu belirtildi. Bankaların 48.3 milyar dolarlık uzun pozisyonu ve TCMB’nin 0.2 milyar dolarlık vadeli döviz satım pozisyonu dikkate alındığında, yabancılarla yapılan işlemler sonucunda net pozisyonun yaklaşık 40 milyar dolar olduğu hesaplandı. TCMB Başkanı Fatih Karahan da carry trade stokunun 40 milyar dolara ulaştığını ifade etti. 2018 yılında bu rakam 63 milyar dolara ulaşmışken, son durumda carry trade stokunun yukarıda bahsi geçen seviyeye ulaştığı vurgulandı.
Ancak 2018 yılı sonrasında bankaların yurtdışı yerleşiklerle yaptıkları türev işlemlere getirilen sınırlamalar, potansiyel pozisyonları kısıtlamakta. Buna karşın TL cinsi kısa vadeli devlet ve özel sektör tahvilleri gibi başka yatırım araçları da yatırımcılar için cazip seçenekler sunuyor.
Yerli ve Yabancı Mevduat Verileri
Eylül sonunda yabancıların devlet iç borçlanma senedi (DİBS) portföyü 17.1 milyar dolar, yurt içi özel sektör tahvili portföyü ise 3.6 milyar dolar düzeyindeydi. Yatırım fonları portföyü, temmuz ayı itibarıyla 10.6 milyar dolara ulaşırken, ağustos ayında bu kalemde 0.6 milyar dolarlık bir artış kaydedildi. Ancak eylülde 6 milyar dolarlık bir düşüş gözlendi. Bu durumun, kurumsal yatırımcıların para piyasası fonlarından elde ettikleri kazançlara getirilen stopajla ilişkilendirildiği ifade ediliyor.
Yurt dışı yerleşiklerin eylül sonu itibarıyla 27.5 milyar dolarlık TL mevduatının bulunması dikkat çekiyor. Analiz, bu rakamın carry trade gibi ani değişiklik gösteren bir yatırım olarak düşünülmeyecek olsa da, son üç yılda iki katına çıkmış olmasının TL yatırım tercihlerinin etkili olduğunu gösterdiği sonucuna varıyor.
Faiz Getirisi Sağlayan Yatırımların Yükselişi
Yabancı yatırımcıların pozisyonlarının 93 milyar dolara ulaştığı belirtilirken, eylül sonu itibarıyla eklenen 39 milyar dolarlık hisse senedi portföyü ile birlikte yurt dışı yerleşiklerin toplam TL pozisyonu 132 milyar dolara yükselmiş durumda. Fon girişlerinin başladığı 2023 ortasında yabancıların toplam TL pozisyonunun 32 milyar dolar, sadece faiz getirisi hedefleyen TL pozisyonunun ise 10 milyar dolar civarında olduğu vurgulanıyor. Üç yıl içinde toplam TL pozisyonunun yaklaşık 100 milyar dolar arttığı, bunun 83 milyar dolarlık kısmının faiz ödeyen yatırım araçlarında gerçekleştiği analizde detaylı olarak ortaya konmuş. Türev işlem pozisyonlarındaki artış ise 47 milyar dolara, iç borçlanma senetlerindeki artış ise 20 milyar dolara ulaşmış durumda.
