Araştırma: Yüksek Ekran Süresi, Çocukların Akademik Başarı ve Ruh Sağlığını Etkiliyor
Araştırmacılar, 64 farklı ülkede 2,8 milyondan fazla çocuğun verilerini inceleyerek, yüksek ekran maruziyetinin çocukların akademik başarıları ve duygusal sorunları üzerinde olumsuz etkileri olabileceği sonucuna ulaştı. Bu çalışma, konuya dair şimdiye kadar yapılmış en kapsamlı araştırmalardan biri olarak kabul ediliyor.
Araştırma bulguları, ekran süresinin etkilerinin, ailelerin maddi durumu, ebeveyn davranışları ve çocukların erken doğumu gibi gelişimsel sağlık ve ruh hali üzerindeki diğer faktörlerle benzer veya daha büyük bir etkiye sahip olduğunu ortaya koyuyor. Çalışma, daha fazla ekran kullanımının oyun, sosyal medya ve yayın platformları üzerinden çocukların akademik başarılarını ve dil gelişimlerini olumsuz yönde etkileyebileceğine işaret ediyor.
Ekran Süresi ve Ruh Sağlığı Arasındaki Bağlantı
JAMA Pediatrics dergisinde yayımlanan raporda, ekran başında daha fazla zaman geçiren çocukların ek sosyoduygusal ve ruh sağlığı sorunları yaşadığı kaydedildi. Araştırmacılar, kapsamlı bir değerlendirme ile daha önce gerçekleştirilmiş büyük incelemelerin sonuçlarını derleyerek konuyu inceledi.
Dijital ve sosyal medya kullanımının artması, çocukların gelişimsel sağlığında çeşitli olumsuz sonuçlarla bağlantılı bulunurken, bu etki akıllı telefonlardan televizyonlara kadar birçok cihaz ve aktiviteyi kapsıyor.
Akademik Başarı ve Dil Gelişimi Üzerindeki Etkiler
Raporun bulguları, ekran kullanımının çocukların refahını etkileyen değiştirilmesi mümkün bir faktör olabileceğini gösteriyor. Araştırmanın sonucuna göre, yüksek ekran maruziyeti, düşük notlarla ilişkilendiriliyor. Ancak belirli derslerin incelenmesinde ekran süresinin matematik, okuma veya fen bilimleri başarılarıyla doğrudan bağlantılı olmadığı, bunun sebebinin de bu alanların en az çalışılan dersler arasında yer alması olabileceği belirtildi. Ayrıca, Calgary Üniversitesi’nden akademisyenler, yüksek ekran süresinin zayıf dil gelişimi ile bağlantılı olduğunu ortaya koydu.
Ruh Sağlığı ve Davranışsal Sonuçlar
Araştırma, yüksek ekran kullanımının duygusal sorunlar, akran sorunları, depresyon ve anksiyete semptomları gibi içselleştirilmiş davranışlarla ve saldırganlık ile dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi dışsallaştırılmış davranışlarla bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Yazarlar, yüksek ekran maruziyetinin genel akademik başarıyı düşürmesi ve dil gelişiminde gerilemelere neden olmasının yanı sıra, içselleştirilmiş ve dışsallaştırılmış davranışların, duygusal zorlukların ve akran sorunlarının artışıyla ilişkili olduğunu vurguladı.
Araştırma, bu etki boyutlarının sosyoekonomik durum, ebeveyn davranışları ve erken doğum gibi çocukların gelişiminde önemli rol oynayan faktörlerle benzer veya daha büyük bir seviyede olduğunu da ifade etti.
Ekran Kullanımının Etkileri Abartılmamalı
Zaragoza Üniversitesi’nden sosyoloji öğretim üyesi Tatiana Iniguez Berrozpe, raporun ekran süresi ile olumsuz ruh sağlığı ve akademik performans arasında bir ilişki gösterdiğini, ancak bu etkinin sınırlı olduğunu belirtti. Berrozpe, bulguların dikkate değer olduğunu, fakat ekranların ergen duygusal sıkıntısının temel nedeni olmadığı konusunda uyarılarda bulundu.
Loughborough Üniversitesi’nden davranışsal epidemiyoloji profesörü Esther van Sluijs ise araştırmanın yüksek kaliteli olduğunu, ancak farklı ekran kullanım türleri arasında ayrım yapamadığını ifade etti. Van Sluijs, belirli ekran türlerine dair güçlü sonuçların çıkarılamayacağını ve mevcut verilerin eksik olduğunu vurguladı. Bu nedenle ekran kullanım alışkanlıklarının gençlerin ruh sağlığı üzerindeki etkilerini değerlendirirken daha dikkatli olunması gerektiğinin altını çizdi.
