Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı: 2026-2030 Döneminde Yenilikçi Adımlar
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından haziran ayında duyuruldu. Plan, 2026-2030 dönemi için “Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet” temasıyla hayata geçirilecek ve belirlenen 4 ana eksen çerçevesinde 16 öncelikli eylem içerecek.
Yapay Zeka Okuryazarlığı Hedefi: 5 Milyon Vatandaşa Erişim
Yapay zekanın toplumda güvenli ve etik bir şekilde benimsenmesi için Ulusal Yapay Zeka Okuryazarlığı ve Güvenli Kullanım Programı uygulanacak. Hedef, 24 aylık bir süre içinde 5 milyon vatandaşa ulaşmak. Ayrıca, Ulusal Yapay Zeka Yetenek Programı aracılığıyla 1 milyon çalışanın mesleki dönüşüm sürecine dahil edilmesi ve 500 uluslararası uzmanın Türkiye’de araştırma ve eğitim faaliyetlerine katılması planlanıyor.
Etik Kurul ve Veri Temelli Atılımlar
Plan, vatandaşların haklarını güvence altına almayı ve yatırımcılar için öngörülebilir bir ortam oluşturmayı amaçlıyor. Bu çerçevede, kamu, özel sektör, akademi ve sivil toplum temsilcilerinin yer alacağı Ulusal Yapay Zeka Etik Kurulu kurulacak. Ayrıca, TÜRKPATENT tarafından uygulanacak Yapay Zeka Hızlı Hat ile yapay zeka teknolojilerine yönelik sınai mülkiyet başvuruları teşvik edilecek.
Düşük Karbonlu Hesaplama Altyapısı
Plan döneminde düşük karbonlu bir ulusal hesaplama altyapısı kurulması hedefleniyor. İlk altı ayda, Ulusal Yapay Zeka Hesaplama Stratejisi ve uzun vadeli yatırım planı ilan edilecek. Bu yatırımın 10 milyar doları özel sektörden sağlanacak ve en az 1 gigavat veri merkezi kurulması amaçlanıyor.
Kamu Sektöründe Yapay Zeka Dönüşümü
Kamu, yapay zeka dönüşüm sürecinde liderlik edecek ve toplam kamu yatırım bütçesinden bu projelere yüzde 2 pay ayrılacak. Sektörel yapay zeka pilot programları, sağlık hizmetleri ve enerji optimizasyonu gibi alanlarda hayata geçirilecek.
Yapay Zeka Büyüme Bölgeleri ve Finansman Mekanizmaları
Özellikle büyük ölçekli yapay zeka tesislerinin kurulacağı büyüme bölgeleri oluşturulacak. Ayrıca, temel araştırmalardan girişimciliğe uzanan iki aşamalı bir finansman mekanizması kurulacak. Ulusal Yapay Zeka Araştırma Fonu’ndan 10 milyar liralık destek sağlanması planlanıyor.
Uluslararası İşbirlikleri ve Yapay Zeka Diplomasisi
Eylem planı ile birlikte Türkiye, uluslararası alanda yapay zeka işbirliklerini geliştirecek. 2027 sonuna kadar en az 5 ülkeyle ikili çerçeve anlaşması imzalanması hedefleniyor. Ayrıca, bölgesel ortaklıklar aracılığıyla ortak yapay zeka altyapısı geliştirme programları yürütülecek.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin bu dönüşüm sürecinde aktif bir rol oynayacağını vurgulayarak, “Yapay zeka, ülkemizin teknolojik bağımsızlığının ve ekonomik kalkınmasının yeni güç alanlarından biri olacak” dedi. Bu plan, Türkiye’yi yapay zeka alanında bir merkez haline getirmeyi amaçlıyor.
