KKTC’de Tüp Bebek ve İnfertilite Kongresi: Yapay Zeka Dönemi
Tüp Bebek ve İnfertilite Derneği’nin (TÜBİD) düzenlediği 5. kongre, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde yoğun bir katılımla gerçekleştirildi. Kadın hastalıkları, doğum, tüp bebek uzmanları, embriyologlar, ürologlar, androloglar ve çeşitli ilgili branşlardan toplam 1200’ü aşkın uzman, üreme tıbbındaki son gelişmeleri değerlendirmek üzere bir araya geldi. Kongrede yapay zeka, gündemin öne çıkan maddelerinden biri oldu. TÜBİD Başkanı Prof. Dr. Bülent Tıraş, yapay zekanın tüp bebek laboratuvarlarına entegrasyonunu “yeni bir dönem” olarak tanımladı. Tıraş, “Tüp bebek alanında şu anda çok hızlı bir teknolojik dönüşüm yaşanıyor. IVF artık farklı bir noktaya gidiyor. Önümüzdeki beş yıl içinde daha hızlı bir ilerleme göreceğiz,” dedi.
Spermi Olmayan Erkekler İçin Yeni Umutlar
Kongrede, çocuk sahibi olamayan çiftlerin yaklaşık yüzde 30-50’sinin erkek faktörüyle ilişkili sorunlar yaşadığı vurgulandı. Özellikle sperm sayısının ve kalitesinin düşüşü dikkat çekti. Prof. Dr. Samuel Williams tarafından Amerika Birleşik Devletleri’nde geliştirilen yapay zeka destekli “Rare Sperm Search” sistemi, sperm bulma konusunda devrim niteliğinde bir yenilik sundu. Bu sistem, bir embriyoloğun 23 günde tarayabileceği alanı, yapay zeka ile sadece 3 saat içinde tarayarak nadir sperm bulma imkanını artırıyor. Bu yöntemle, hiç spermi olmayan bir erkek hastadan 3 sperm elde edilerek ilk başarılı gebelik gerçekleşti.
Artan İnfertilite ve Geç Evlilikler
Dünya genelinde yaygınlaşan infertilite sorununa dikkat çekilirken, Türkiye’de de doğurganlık hızının giderek düştüğü ifade edildi. Türkiye’de ortalama ilk evlilik yaşı 27,4’e yükselmiş durumda. Eğitim, kariyer ve sosyal nedenler nedeniyle çiftler çocuk sahibi olmayı geciktiriyor. Bu bağlamda, Sağlık Bakanlığı ile tüp bebek tedavilerinde yaş kriterlerinin gözden geçirilmesi, SGK koşullarının yeniden değerlendirilmesi ve devlet desteğinin artırılması için görüşmeler yapıldığı belirtildi.
Yapay Zeka ve Embriyologların Rolü
Kongrede, yapay zekanın tedavi süreçlerinde nihai kararı vermediği, ancak seçenekler sunduğu ifade edildi. Embriyologlar, yapay zekanın önerdiği seçenekler üzerinden nihai karar verme süreçlerini yürütüyor. Uzmanlar, yapay zekanın gelecekte karar verme mekanizmalarında daha fazla rol alabileceğini öngörüyor.
Gelişmiş Uygulamalar ve Robotik Teknolojiler
Kongrede ayrıca embriyo ve sperm seçiminde kullanılan yeni teknolojilere de dikkati çekildi. Tüp bebek laboratuvarlarında robotik mikroenjeksiyon uygulamaları başarıyla sonuçlanıyor. Yapay zeka, bu laboratuvarlarda embriyo ve sperm seçiminden nadir sperm bulma gibi birçok aşamada etkin rol alıyor. Bu yenilikler sayesinde insan hatalarının en aza indirilmesi ve gebelik oranlarının artırılması hedefleniyor.
Gelecek Yıllar ve Beklentiler
Türkiye’de uygulanan yapay zeka teknolojilerinin birbirinden farklı yöntemleri, gelecekte ki gebelik başarı oranlarını artırmada önemli bir etkene dönüşecek. Eğilimlerin devam etmesi durumunda bu tür teknolojilere daha fazla yatırımlar yapılması ve araştırmaların hız kazanması bekleniyor. Uzmanlar, embriyo gelişiminin izlenmesine ve seçilmesine yardımcı olan yeni sistemlerin, geleceğin tüp bebek tedavisinde önemli bir yer edineceğini öngörüyor.
Sonuç olarak, KKTC’deki bu kongre, tüp bebek ve infertilite alanında önemli gelişmelere ev sahipliği yaparken, yapay zeka ve yeni teknolojilerin sunduğu fırsatlarla umut verici bir dönemi müjdeledi.
