Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), fiili hizmet süresi zammı (yıpranma payı) uygulamasında suistimalleri önlemek amacıyla yeni bir düzenleme getiriyor. Bu kapsamda, yalnızca gerçek anlamda riskli iş kollarında çalışanların bu haktan faydalanabilmesi için kısıtlamalar getirilecek.
Uygun Olmayan Bildirimler SGK’yı Harekete Geçirdi
Sondakihaber’in aktardığı bilgilere göre, Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen denetimlerde, bazı işyerlerinin tehlikeli iş kapsamına girmeyen meslekleri yıpranma payı altında sisteme bildirdiği tespit edildi. Örneğin aşçı, bekçi, çaycı, danışman, hizmetli ve sekreter gibi doğrudan risk taşımayan görevlerde çalışanlar, yeni düzenleme ile bu uygulamanın dışında bırakılacak. SGK, Nisan 2025 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek olan yeni düzenlemede, belirli meslek kodları için yapılan hatalı bildirimleri çevrimiçi sistem üzerinden otomatik olarak engelleyecek. Yanlış bildirim yapan işverenler, sistem tarafından uyarılacak. Kapsam dışı bırakılan meslek kodlarına ilişkin bilgilere SGK’nın dijital sisteminden ulaşmak mümkün olacak.
Şoför ve İtfaiye Şoförü Örneği
Yeni düzenlemede, mesleklerin doğrudan riskle ilişkisi ön planda tutuluyor. Örneğin, sıradan şoförlük görevleri kapsama alınmazken, yangın söndürme hizmetinde çalışan itfaiye şoförleri yıpranma payından yararlanmaya devam edebilecek. Amaç, yalnızca fiili olarak tehlikeli ve yıpratıcı koşullarda çalışanların bu haktan faydalanmasını sağlamak. Bu sayede uygulamada adaletin yanı sıra, hatalı meslek kodu girişleri sebebiyle mağduriyet yaşayan çalışanların hakları da korunacak.
Kimler Yıpranma Payından Yararlanabilir?
Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ), ağır, tehlikeli ya da olumsuz koşullarda çalışan sigortalılara erken emeklilik imkânı sağlar. 4/a (SSK) ve 4/c (Emekli Sandığı) kapsamındaki çalışanlar, Kanun’un 40. maddesinde belirtilen işlerde görev almaları halinde bu haktan yararlanabilir. Başlıca örnek meslek grupları şunlardır:
– Madencilik (kurşun, kömür, arsenik vb.)
– Metal döküm ve çelik üretimi
– Asit ve kimyasal madde üretimi
– Radyasyonla çalışan personel
– Polis, jandarma, itfaiye ve arama-kurtarma görevlileri
– Sağlık personeli (hemşire, eczacı vb.)
– Bazı öğretmenler ve adliye personeli
