Satürn’ün Güney Kutbunda Keşfedilen Dev Ongen Bulut Yapısı, Bilim Dünyasını Şaşırttı
Uzay gözlemleri yeni bir heyecan verici keşif ile sonuçlandı. Satürn’ün atmosferinde, şimdiye kadar görülmemiş bir geometrik yapı belirlendi. Gezegenin güney kutbunu çevreleyen devasa bulut sistemi, on eşit kenarlı bir şekil oluşturuyor ve bu yapı, yaklaşık 167 bin 820 kilometre genişliğiyle dikkat çekiyor.
Bu keşif, Satürn’ün kutuplarındaki atmosferik hareketlere dair halihazırda bilinen bilgileri tekrar düşünmeye sevk etti. Uzun bir süredir gezegenin kuzey kutbunda gözlemlenen yaklaşık 32 bin kilometre genişliğindeki ikonik altıgen yapı, Satürn’e özgü ve benzersiz bir atmosfer olayı olarak kabul ediliyordu. Ancak, İspanya’daki Bask Bölgesi Üniversitesi’nden gezegen bilimci Agustin Sanchez-Lavega liderliğindeki ekip, güney kutbundaki bu yeni yapılara dikkat çekerek bu varsayımın değişebileceğini öne sürüyor.
Satürn’ün eksen eğikliği nedeniyle, güney yarım küresi 2012-2023 yılları arasında Dünya’dan gözlemlenemedi. Ancak NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu sayesinde 2023 yılında elde edilen görüntülerin analiziyle, güney kutbunu çevreleyen ongen yapı net bir şekilde ortaya kondu.
Her bir kenarı yaklaşık 16 bin 782 kilometre ölçen bu dekagonun, atmosferdeki kavisli rüzgar akıntılarının oluşturduğu dalgaların bir sonucu olduğu düşünülüyor. Yapının, kendi ekseni etrafındaki bir turu tamamlaması için yaklaşık 800 gün gerektiği hesaplandı.
Güneydeki dekagon ve kuzey kutbundaki altıgen arasında önemli farklılıklar mevcut. Kuzey kutbundaki altıgen, yıllar içinde koyu görünümünü korurken, güney kutbusundaki ongenin kenarlarındaki koyuluk zamanla farklılık gösteriyor.
Gelecek Yıllar Önemli Olacak
Bilim insanları, Science Advances dergisinde 2 Eylül 2026’da yayımladığı araştırmalara göre, güney kutbunda tespit edilen dekagonun henüz gelişim aşamasında olabileceğini belirtiyor. Araştırmacılar, bu bölgedeki güneş radyasyonunun 2032’de en yüksek seviyesine ulaşacağını tahmin ediyor; bu nedenle, yapı ilerleyen yıllarda nasıl bir değişim gösterecek, dikkatle izlenecek. Devasa bulut sisteminin zamanla daha kararlı bir yapıya dönüşüp dönüşmeyeceği veya kaybolup kaybolmayacağı merak konusu.
Ekip, ayrıca Satürn’ün üç boyutlu rüzgar ve sıcaklık modellerini geliştirerek bu olağandışı atmosfer olayının nasıl meydana geldiğini daha derinlemesine anlamayı da hedefliyor.
