Özbekistan Senatosu, Yeni Alfabe Taslağını Onayladı
Özbekistan Senatosu, ülkenin alfabe sisteminde önemli bir değişikliği gündemine aldı. 19. Genel Kurul toplantısında, 7 Temmuz’da Parlamentonun Yasama Meclisi tarafından ele alınarak Senato’ya gönderilen yeni alfabe kanun tasarısı görüşüldü.
Senato Genel Kurulu’nun kabul ettiği yasa ile, mevcut 26 harf ve 3 harf birleşiminden oluşan Özbek alfabesi, 28 harf ve bir kesme işareti (‘) içeren bir yapıya dönüştürülecek. Yapılan düzenleme ile “o‘”, “g‘”, “sh” ve “ch” gibi harf ve birleşimlerinin sırasıyla “ö”, “ğ”, “ş” ve “ç” olarak yazılması kararlaştırıldı. Ayrıca, yeni alfabe içerisinde “ng” harf birleşimine yer verilmeyeceği de duyuruldu. Bu değişimle, Özbek alfabesinin Türk Dünyası’ndaki Latin alfabesiyle olan benzerliğinin artması hedefleniyor.
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle mevcut alfabeye dair bir geçiş süreci oluşturulacak. Resmi belgeler ve kamu kurumlarının logoları gibi bazı unsurlarda, kanunun uygulanmasına yönelik hazırlanan eylem planında belirtilen süreler boyunca mevcut alfabenin kullanımına izin verileceği açıklandı. Onaylanmak üzere Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’e gönderilen yasa, Cumhurbaşkanının imzasıyla birlikte yürürlüğe girecek.
Özbekistan’ın Alfabe Tarihçesi
Sovyetler Birliği döneminde (1929-1940) Latin alfabasına, 1940’tan itibaren ise Kiril alfabasına geçildi. Bağımsızlık ilanının ardından, 2 Eylül 1993’te Latin alfabesine geçiş yasal olarak onaylandı. İlk alfabede 31 harf ve bir kesme işareti bulunuyordu. 1995’te ise 29 harfli yeni bir Latin alfabesi benimsendi. Bu alfabe, Türkçedeki karşılıklarıyla daha uyumlu hale getirildi.
Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in 2021 yılında attığı adımla, ülke tamamen Latin alfabesi kullanma kararı aldı ve 1995’te kabul edilen alfabeye yönelik ortak alfabeye benzer bir yapı geliştirme çalışmaları başlatıldı.
Türk Dünyası İçin Önemli Bir Adım
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, yeni alfabeye geçiş sürecinin Türk Dünyası açısından taşıdığı öneme vurgu yaptı. Zorlu, Özbekistan Cumhuriyeti Senatosu’nun bu değişiklikle Türkiye ve Türk Dünyası ile dil entegrasyonunu güçlendirdiğini ve yeni düzenlemenin daha pratik ve ortak Türk alfabesi ile uyumlu hale getirildiğini belirtti.
Zorlu, bu önemli değişikliğin, mevcut karmaşık harflerin yerine daha sade sembollerin gelmesine yol açacağını ifade ederken, Türkiye olarak dil ortaklığını güçlendirecek her türlü çalışmanın önemli olduğunu kaydetti. Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’e de bu tarihi karar için teşekkür eden Zorlu, kardeş ülkenin bu yöneliminin Türk Dünyası için büyük bir değer taşıdığına dikkat çekti.
