Otomotiv sektöründe son günlerde gözler, hükümetten gelecek iki önemli karara çevrildi. Bunlardan ilki, Türkiye’de Stellantis Grubu’nun Tofaş’a devredilmesi konusunda Rekabet Kurulu’ndan beklenen karar, diğeri ise 1 milyar dolarlık yatırım yapmayı planlayan Çinli BYD’ye verilecek teşvik belgesiyle ilgili nihai sonuç.
Otomotiv Pazarında Kritik Dönem
Gazete Pencere’de yer alan habere göre, bu iki karar otomotiv pazarının geleceği açısından kritik öneme sahip. İlk yedi ayın sonunda Tofaş’ın bünyesindeki markaların pazar payı yüzde 13’e ulaşırken, Stellantis’in pazar payı yüzde 16’ya yükseldi. Eğer Rekabet Kurulu olumlu bir karar verirse, Tofaş’ın pazar payı tek hamlede yüzde 30’a ulaşacak. Hafif ticari araç segmentindeki payı ise yüzde 40’ı aşacak.
Bu durum, pazarda büyük bir güç oluşturacak ancak, Rekabet Kurulu’nun 1.5 yıldır nihai kararı açıklamamış olması, “Tofaş’a bu denli büyük bir pazar payı verilmesi istenmiyor mu?” sorularını akıllara getiriyor.
Kararın Gecikmesi Üzerine Tartışmalar
Yaklaşık üç ay önce Tofaş ve Stellantis tarafları, nihai karara çok yaklaştıklarını belirtmiş olsalar da, Rekabet Kurulu’ndan hala bir sonuç çıkmadı. Taraflar bu konuda umutsuz bir durumda. Kararın gecikmesinin sebebi arasında Koç Holding’in altyapısında yer alan Ford Otosan’ın, özellikle ticari araç segmentinde güçlü bir konumda olmasının etkili olduğu düşünülüyor.
Çinli BYD’nin Teşvik Belgesi Beklentisi
Çinli BYD’nin talep ettiği teşvik belgesi ise pazardaki fiyat dengelerini etkileyecek. BYD’nin yapacağı 1 milyar dolarlık yatırım için, Resmi Gazete’de yayımlanan ve 5 Temmuz’da yürürlüğe giren Cumhurbaşkanı kararı gereğince, gümrük muafiyetinden yararlanacak olan yatırım teşvik belgesi alırsa, Çin’den gümrüksüz elektrikli ve hibrit araç ithal edebilecek.
ÖTV İndirimi Sadece Bir Model için Geçerli
Öte yandan, bu yatırım için yapılan şarj edilebilir hibrit araçlar (PHEV) üzerindeki ÖTV indirimi yalnızca BYD’nin belirli bir modelini kapsıyor. Teşvik belgesinin çıkması durumunda BYD, ithal edeceği gümrüksüz elektrikli ve hibrit araçlarla fiyatları düşürmeyi hedefliyor. Bu durum, rakiplerin yeni stratejiler geliştirmesine neden olabilecek. Özellikle BYD’nin 800-900 bin TL fiyat aralığında 400-500 km menzil sunan elektrikli araçları, pazardaki dengeleri tüketici lehine değiştirebilir.
Teşvik belgesinin alınabilmesi için BYD’nin bürokratik işlemleri tamamlaması gerektiği ve kararın bu ay içinde netleşeceği ifade ediliyor.
Fiyat Beklentileri
Şu anda yalnızca tek bir model olan BYD Seal U DM-i için ÖTV indirimine ilişkin spekülasyonlar var. Ağustos ayı sonunda sayılı araçların piyasaya çıkması bekleniyor, ancak modelin fiyatı henüz netlik kazanmadı.
BYD yetkilileri, teşvik belgesinin çıkmasını bekleyerek ÖTV indirimli ve gümrük vergisiz tek bir fiyat açıklamak istiyorlar.
Özellikle Dikkat Çeken Fiyat İndirimleri
Fiyat, yeni belirlenen üretici maliyetlerine de bağlı olarak değişecek. Ancak, sübvansiyonlu fiyatı 2.2 milyon TL’nin üstünde olan D-SUV sınıfındaki Seal U D-Mi modelinin, bu teşviklerle 1.7 milyon TL’ye kadar düşmesi öngörülüyor. Ayrıca, BYD’nin Türkiye’ye yüzde 10 ÖTV ile ithal edeceği Dolphin veya Seagull gibi orta ve küçük segment elektrikli araçların fiyatı gümrük vergisi olmaksızın 800 bin TL’ye kadar inebilir. Bunun yanı sıra, Türkiye’de satışta olan Atto 3 modelinin de 1 milyon TL civarında bir fiyatla ülkeye girmesi mümkün.
