Bir araştırmada, platinden yapılmış 40 nanometre kalınlığındaki metal bir parça, özel bir elektron mikroskopu tekniği kullanılarak saniyede 200 kez çekilerek test edildi.
Bu süreç içerisinde uygulanan tekrar eden gerilmeler, “yorgunluk hasarı” olarak adlandırılmakta ve genellikle mikroskobik çatlakların oluşmasına neden olmaktadır. Deney esnasında yaklaşık 40 dakika sonra bu çatlakların kendiliğinden iyileşmeye başladığı tespit edildi.
BÜYÜLEYİCİ BİR GÖZLEM
Sandia Ulusal Laboratuvarları’ndan malzeme bilimcisi Brad Boyce, “Bu durumu birinci elden izlemek inanılmazdı. Bu sonuca ulaşmayı beklemiyorduk, ancak metallerin nanoskopik ölçekte kendilerini iyileştirme yeteneğine sahip olduğunu doğruladık” diye konuştu.
Şaşırtıcı olan bu bulgu aslında tamamen beklenmedik değildi. Texas A&M Üniversitesi’nden malzeme bilimcisi Michael Demkowicz, 2013 yılında bu tür bir kendini onarma davranışının mümkün olabileceğini gösteren bir çalışma yapmıştı. Demkowicz’in teorileri, gerçekleştirilen deneyin sonuçlarıyla tam örtüşmekte.
SOĞUK KAYNAK SÜRECİNE BENZERLİK
Kendiliğinden iyileşme sürecinin bir olası açıklaması “soğuk kaynak” olarak adlandırılan bir yöntemdir. Bu yöntemde, metal yüzeyleri yeterince yakınlaştığında atomlar bir araya gelerek birbirine yapışır. Ancak bu durum genellikle hava ya da diğer maddelerin müdahalesi nedeniyle gerçekleşmez. Deneyde vakum ortamının sağlanması, bu tür engellerin ortadan kalkmasına yardımcı olmuş olabilir.
Bu yenilikçi keşif, köprülerden motorlara, elektronik cihazlardan büyük inşaat projelerine kadar birçok alanda önemli etkiler yaratma potansiyeline sahiptir. Kendiliğinden iyileşen metaller, bakım maliyetlerini azaltarak mühendislik ve üretim süreçlerinde devrim niteliğinde değişiklikler sağlayabilir.
UMUT VERİCİ BİR İLK ADIM
Deneyin oda sıcaklığında gerçekleştirilmiş olması, bu sürecin daha geniş bir uygulama alanına sahip olabileceğini göstermektedir. Ancak bu mekanizmanın geleneksel metallerde ve normal çevre koşullarında da işleyip işlemediği hâlâ araştırılmaktadır.
Texas A&M Üniversitesi’nden Demkowicz, “Bu bulgu, malzeme araştırmacılarını, uygun koşullar altında malzemelerin beklenmedik yetenekler sergileyebileceği fikrine yönlendirecektir” şeklinde ifade etti.
