Petrol Fiyatlarındaki Dalgalanma ve Küresel Pazarların Tepkileri
ABD ve İranlı müzakerecilerin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik bir kademeli anlaşma üzerine görüşmelerde bulunduğuna dair haberler, dünya üzerindeki petrol fiyatlarındaki artışı yavaşlatarak küresel tahvil piyasalarında da bir miktar rahatlama sağladı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran’ın ABD ile savaş peşinde olmadığını, müzakereye dayalı bir anlaşma sağlamak için istekli olduklarını dile getirdi. Bu açıklamalar, New York borsasındaki teknoloji hisseleri öncülüğünde iki günlük kayıpların telafi edilmesine katkı sağladı. Asya’da ise Japonya piyasalarında risk iştahının arttığı gözlemlendi.
Ancak, petrol fiyatlarındaki düşüşe rağmen enerji arzı konusunda devam eden risklerin, maliyetler aracılığıyla enflasyonu tetikleyerek özellikle ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para politikalarında sıkılaşmayı hızlandırabileceği hususu, piyasalar için önemli bir risk unsuru olmaya devam ediyor. Önceki günde yüzde 5,23’e yükselen ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, yeni güne yüzde 5,19’dan başladı. Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,9’luk düşüşle 105,6 dolara geriledi.
Analistler, petrol fiyatlarındaki sert dalgalanmaların çeşitli varlıkların fiyatlarında belirgin oynaklıklar yarattığını ve bu durumun global üretim aktivitesini olumsuz etkilediğini vurguladı.
Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında gerçekleştirilen görüşmeler, yatırımcıların dikkatini çekti. Trump, iki liderin farklı sistemleri temsil ettiğini belirterek, Çin ile ilişkilerin son dönemde “iyileştiğini” ifade etti. Şi ise iki ülkenin yeni bir ticaret düzenlemesi üzerinde anlaştıklarını iletti, bu da global ticaret açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendirildi.
ABD İstihdamı Güçlü Kalıyor
Makroekonomik verilere bakıldığında, ABD’de cari işlemler açığının yılın ikinci çeyreğinde yüzde 15,7 artışla 246 milyar dolara çıktığı görülüyor. İşsizlik maaşı başvurularının ise tartılan dönemde beklentilerin altında kalarak 197 bine gerilediği bildirildi. Bu durum, ABD ekonomisinin istihdam yaratma gücünü koruduğuna işaret olarak değerlendiriliyor.
Yeni konut satışları ise ağustosta beklenenden daha iyi bir performans sergileyerek aylık yüzde 6,4 artış gösterdi. Fed’in şahin beklentileriyle birlikte dolar, diğer para birimlerine karşı değer kazanmaya devam etti. Dolar endeksi de dün yüzde 0,1 artışla 101,3 seviyesine çıkarak yükselişini sürdürdü.
Güçlenen dolar ve artan tahvil faizleri, alternatif maliyetlerin yükselmesine yol açarak altının ons fiyatını da olumsuz etkiledi; altın, dünkü işlemde yüzde 0,3’lük bir düşüşle 4.273 dolara geriledi.
Bu gelişmeler ışığında S&P 500 ve Nasdaq endeksleri yatay bir seyir izlerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,31 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar ise gün içerisinde karışık bir açılış yaptı.
Avrupa Borsaları ve Jeopolitik Riskler
Avrupa borsaları, jeopolitik belirsizlikler ve yüksek enerji fiyatları dolayısıyla satıcılı bir seyir izlemekte. Özellikle ABD’nin dizel ihracatını kısıtlama olasılığı, enerji krizinden etkilenen Avrupa ekonomileri üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği yönünde endişelere yol açıyor.
Rusya’nın Perm bölgesindeki bir petrol rafinerisine insansız hava aracıyla düzenlenen saldırılar, bölgedeki jeopolitik gerilimleri artırdı. Ayrıca, Avrupa Birliği (AB) Konseyi, Ukrayna’ya yönelik yaklaşık 3 milyar avroluk bir yardımın onaylandığını duyurdu.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham ise İsrail’in Gazze ve Batı Şeria’daki eylemlerine ilişkin kaygılarını dile getirerek, bu sorunun da uzun zamandır devam ettiğini vurguladı.
Sonuç olarak, İngiltere’deki borsa endeksleri, Fransa, İtalya ve Almanya’nın borsa endeksleri de benzer nedenlerden dolayı değersizleşti. Avrupa’daki endeks vadeli kontratlar ise güne karışık bir görünümle başladı.
Asya Piyasalarında Düşük İşlem Hacmi
Asya borsalarında haftanın son işlem gününde genel olarak satış ağırlıklı bir seyir göze çarparken, birçok piyasa tatil nedeniyle kapalı. Açık olan Japonya’da ise risk iştahının canlı kaldığı gözlemleniyor.
Çin Devlet Başkanı Şi’nin ABD’ye ziyareti ve Trump ile yaptığı görüşmeler, bölge piyasalarında önemli bir gündem maddesi olmaya devam ediyor. Dolar/yen paritesinde de dünkü yükseliş, Japonya para birimi yenin değer kaybetme beklentileri ile dönmüş durumda.
Yapılan analizlerde, ABD-Çin ticaret görüşmelerine dair olumlu gelişmelerin yanı sıra, bazı kritik konularda ilerleme kaydedilmemiş olmasının ticaret alanında riskleri barındırmaya devam edeceği öngörülüyor.
Sonuç olarak, Tokyo’da Nikkei 225 endeksi ise yüzde 1,3 artış gösterirken, Hong Kong’un Hang Seng endeksi yüzde 1,8 değer kaybetti.
Tüm bu gelişmeler, hem yerel hem de küresel yatırımcıların dikkatle izlediği bir tablo oluşturmaktadır.
