2025 yılı para politikası metninde kur korumalı mevduatın (KKM) sona erdiğini duyuran Merkez Bankası, konuyla ilgili yeni bir düzenlemeye gitti.
Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğ ile döviz yükümlülüğü bulunan firmaların döviz ve Türk Lirası cinsinden hesaplarına sunulan kur korumalı destek kaldırıldı.
TL’deki değer kaybını önlemek amacıyla başlatıldı
Kur korumalı mevduat sistemi, 2021 yılı Aralık ayında döviz kurlarındaki şiddetli dalgalanmalar ve Türk Lirası’nın değer kaybının dengelenmesi gayesiyle hayata geçirildi.
Bu uygulama, Türk Lirası’nın cazibesini artırarak bireylerin ve firmaların döviz yerine Türk Lirası tercih etmelerini teşvik etmeyi amaçlıyordu.
KKM’nin kaldırılma sebebi nedir?
Merkez Bankası, KKM’nin mali yükünün artış göstermesi ve ekonomik dengelerdeki olumsuz etkileri dolayısıyla 2025 yılı itibarıyla sistemin sonlandırılacağını açıklamıştı.
Kur Korumalı Mevduat (KKM) nedir?
KKM, Aralık 2021’de döviz kurlarındaki ani yükselişlerin engellenmesi amacıyla devreye alınmış bir sistemdir. Bu sistem, Türk Lirası cinsinden mevduatlara dövize karşı koruma vaadi sunarak liranın değer kazanmasını teşvik etmeyi hedeflemiştir.
Kur değişimi, mevduat faizini aşarsa aradaki fark, Hazine veya Merkez Bankası tarafından karşılanıyordu. Başlangıçta, KKM sayesinde dövize olan talebin azalması ve TL’nin değer kazanması öngörülmüştü. Ancak, sistemin maliyeti döviz kurlarının yükselmesiyle birlikte Hazine ve Merkez Bankası üzerinde önemli bir yük haline geldi.
2023 itibarıyla KKM’nin bütçeye maliyeti yüz milyarlarca liraya ulaştı, bu durum kamu finansmanı üzerinde önemli baskılar oluşturdu.
14 Mayıs 2023 seçimlerinin ardından ekonomi yönetimini devralan Mehmet Şimşek, KKM’nin beraberinde bazı riskler barındırdığını ve uzun vadede sistemin kaldırılması gerektiğini ifade etmişti.
Haziran ayında Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, “KKM kaynaklı zarar 833 milyar lira” açıklamasında bulunmuştu.
KKM sistemi devreye alındığında toplam büyüklüğü 459 milyar 230 milyon dolar düzeyindeydi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, KKM büyüklüğü 18 Ağustos’ta 3 trilyon 407 milyar TL ile rekor seviyeye ulaşmışken, yeni ekonomi yönetimine ait politikalarla bu rakam 13 Aralık itibarıyla 1 trilyon 169 milyar TL’ye düşmüştür.
