Motorin Piyasasında Kış Zorlukları: Küresel Arz Kaybı ve Yükselen Fiyatlar
Küresel motorin piyasası, kış aylarına stokların önemli ölçüde azaldığı bir dönemde giriş yapıyor. Rusya ile Orta Doğu’daki üretim kesintileri, rafine ürün arzını daraltırken, yüksek rafineri işletim oranları ise yeni arz yaratma kapasitesini sınırlıyor.
Günlük Yaklaşık 4 Milyon Varil Arz Kaybı
Singapur’da gerçekleştirilen APPEC 2026 konferansında konuşan Vitol Üst Yöneticisi Russell Hardy, küresel rafine ürün pazarında günlük yaklaşık 2 milyon varil kaybın Rusya’dan, benzer bir miktarın da Orta Doğu’dan kaynaklandığını ifade etti. Bu iki bölgedeki arz kaybı toplamda günlük yaklaşık 4 milyon varile ulaşmış durumda. Rusya’daki rafineri sorunları ve ihracat kısıtlamaları ile Orta Doğu’daki çatışmalar, özellikle motorin gibi rafine ürünlerde arz-talep dengesini giderek daha kırılgan bir hale getiriyor.
Stoklar Kış Gelmeden Tükendi
Sektör yöneticileri, azalan üretimin mevcut stoklardan karşılanacağını belirtiyor. Hardy, dünya çapındaki fazla stokların sürekli azaldığını ve küresel stok seviyelerinin dip seviyelere yaklaştığını vurguladı. Kış aylarında motorin talebinin artması beklenirken, piyasaların sınırlı bir tamponla gireceği bu dönem, enerji fiyatları açısından kritik bir durum yaratıyor. Motorin, ulaştırmanın yanı sıra tarım, sanayi, inşaat ve bazı ülkelerde ısınma amacıyla yoğun olarak kullanıldığından, kış talebi fiyatlar üzerinde önemli bir etki yaratabilir.
Rafineri Kapasitesindeki Sınırlar
Kısa sürede arz açığının kapatılmasını zorlaştıran bir diğer faktör de rafineri kapasitesi. Phillips 66 Küresel Ticaret Kıdemli Başkan Yardımcısı Mark Senn, ABD’deki rafinerilerin büyük bir kısmının yüksek kapasitede çalıştığını belirtti. Bu durum, artan talebin yeni üretimle hızla karşılanmasını güçleştiriyor. Geçtiğimiz hafta ABD’de motorin fiyatları rekor seviyelere ulaşırken, rafinerilerin motorin üretiminden elde ettiği marj da varil başına 108,02 dolarla gün içi rekorunu kırdı.
Türkiye’de Motorin Fiyatları 90 Lira Sınırında
Küresel motorin piyasasındaki gerginlik, Türkiye için de önemli sonuçlar doğuruyor. Türkiye’de pompa fiyatları, uluslararası ürün fiyatları, petrol piyasasındaki değişimler, döviz kurları ve vergilerden etkileniyor. İstanbul’un Avrupa Yakası’nda motorin litre fiyatı 88,89 TL, Ankara’da 90,02 TL, İzmir’de ise 90,29 TL seviyelerine kadar çıkmış durumda. Küresel arz sorunları devam ederse, motorin fiyatları yalnızca petrolün varil fiyatına değil, aynı zamanda uluslararası motorin fiyatlarındaki yükselişlere de daha fazla bağımlı hale gelebilir.
Kış Aylarında Fiyatlar için Kritik Dönem
Piyasa için en önemli soru, Rusya ve Orta Doğu’dan kaybolan rafine ürün arzının ne zaman geri döneceği olacak. Düşük stok seviyeleri ve yüksek rafineri kullanım oranları ile birlikte, devam eden uzun süreli kesintilerin fiyat baskısını kış aylarına taşımakla kalmayıp, yüksek yakıt fiyatlarının da tüketim üzerindeki etkisini artırması bekleniyor. Vitol, yüksek fiyatlar ve sınırlı arzın küresel petrol talebini 2026 yılında geçen yıla göre yaklaşık 1,5 milyon varil/gün düşürebileceğini öngörüyor.
