Araştırmacılar, geleneksel kazı yöntemleri olmaksızın manyetometre adındaki bir cihaz yardımıyla önemli kalıntılara ulaştı. Almanya’daki Ludwig-Maximilians Üniversitesi’nden jeofizikçi Jörg Fassbinder önderliğindeki uluslararası ekip, antik Khorsabad kentinin su kapısı, olası saray bahçeleri ve 127 odalı dev bir villa da dahil olmak üzere toplamda beş büyük yapıyı tespit etti. Bu buluş, sekizinci yüzyılda yalnızca bir saray olduğu düşünülen Khorsabad’ın çok daha gelişmiş bir yerleşim alanı olduğunu ortaya koydu.
Khorsabad, Neo-Asur İmparatoru Sargon II tarafından M.Ö. 713 yılında “Dur-Şarrukin” (Sargon’un Kalesi) ismiyle inşa edilmeye başlandı. Ancak Sargon’un M.Ö. 705’teki vefatının ardından başkent tamamlanamadan terk edildi ve oğlu Sanherib tarafından başkent Ninova’ya taşındı. Bu olayın ardından Khorsabad, yaklaşık 2.000 yıl boyunca unutuldu.
Antik şehir, 19. yüzyılda Fransız ve Amerikalı arkeologlar tarafından yeniden keşfedildi. O dönemde ünlü “Lamassu” heykelleri gibi eserler gün yüzüne çıkarıldı ve bu eserler günümüzde Louvre Müzesi’nde sergilenmektedir. Ancak, o dönemde yapılan kazılar, saray kompleksi dışındaki alanlara ulaşamadı.
2015 yılında, Khorsabad IŞİD tarafından yağmalandı. Bölge kontrol altına alındığında, arkeologlar çalışmalara 2017 yılında yeniden başladı. 2022 yılında yapılan manyetik tarama çalışmaları, 0.3 kilometrekarelik bir alanı kapsadı ve antik kentin yalnızca %10’unu ortaya çıkardı. Tarama sırasında ekip, cihazlarını dikkat çekmemek için elle taşımayı tercih etti.
Bu bulgular, Khorsabad’ın sadece kraliyet yapıları değil, aynı zamanda sıradan vatandaşlar için konutlar ve geniş kentsel yapılar içerdiğini gösterdi. Bu durum, Neo-Asur şehirlerinin yalnızca saraylarla sınırlı olmadığını, geniş bir toplumsal yapıyı da barındırdığını gözler önüne serdi.
İtalyan arkeolog Daniele Morandi Bonacossi, çalışmayı değerlendirerek, “Asur başkentlerine dair elimizdeki veriler genellikle yalnızca krallara ve anıtsal yapılara odaklanıyor. Bu araştırma, sıradan halkın yaşamını anlamamıza yardımcı olmayı amaçlıyor,” ifadelerini kullandı.
Ekip lideri Fassbinder ise, “Her gün yeni bir şey keşfettik. Bu tarama çalışmaları, kazı yapmadan antik kentlerin detaylı bir haritasını oluşturmak için çok önemli bir yöntem,” dedi. Yeni araştırmanın bulguları, Khorsabad’ın sanıldığından çok daha gelişmiş bir merkez olduğunu ortaya koydu. Ancak, bu yapılar kazılarla tamamen gün yüzüne çıkarılana kadar bölgenin sırlarının tam olarak anlaşılması zaman alabilir.
