Karadeniz’de Gerilim Buğday Ticaretini Yeniden Şekillendiriyor
Karadeniz bölgesindeki artan gerilimler, küresel buğday ticaretinde önemli değişikliklere neden olmaya başladı. Rusya ve Ukrayna’nın limanlarından gerçekleştirilen sevkiyatların aksaması, her iki ülkenin ihracat beklentilerini olumsuz etkiliyor. ABD Tarım Bakanlığı (USDA) tarafından yayınlanan son rapora göre, Rusya’nın buğday ihracat tahmini, 1,5 milyon ton düşürülerek 46 milyon tona, Ukrayna’nın tahmini ise 1 milyon ton azaltilarak 13,5 milyon tona çekildi.
Kanada ve Kazakistan İhracata Hazırlanıyor
Karadeniz’deki bu kriz, dünya genelindeki buğday ticaretindeki rekabeti değiştirme potansiyeline sahip. USDA, Ukrayna ve Rusya’nın kaybetmesi beklenen ihracatın bir kısmının Kanada ve Kazakistan tarafından karşılanabileceğini öngörüyor. Bu doğrultuda, Kanada’nın ihracat beklentisi 1 milyon ton artırılarak 28,5 milyon tona, Kazakistan’ın ise 1 milyon ton artışla 10 milyon tona ulaştı.
İthalat Senaryolarında Dikkat Çeken Değişiklikler
İthalat tarafında da gözle görülür bir değişim yaşanıyor. İngiltere’nin ithalat tahmini, zayıflayan iç üretim nedeniyle 1,1 milyon ton artırılarak 3,6 milyon tona yükseltildi. Pakistan’ın ithalat beklentisi de 10 bin tondan 1 milyon tona çıkarıldı. Ancak, Mısır, Türkiye, Bangladeş ve Vietnam’ın ithalatlarının düşmesi bekleniyor. Mısır’ın tahmini 500 bin ton azaltılarak 13 milyon tona, Türkiye’nin ise güçlü yerel üretim nedeniyle 500 bin ton düşürülerek 5 milyon tona indirildi.
Buğday Fiyatları Yükseliyor
Karadeniz’deki arz kaybı, buğday fiyatlarını doğrudan etkiliyor. Temmuz ayına göre, Avrupa Birliği’nde buğday ihracat fiyatları ton başına 25 dolar artışla 262 dolara, ABD fiyatları ise 26 dolarlık artışla 321 dolara çıktı. Kanada buğdayı 20 dolar artarak 292 dolara, Avustralya buğdayı ise 13 dolarlık artışla 291 dolara yükseldi. Ancak Rus buğdayı, yeni mahsulün piyasaya girmesi ve artan arz nedeniyle 3 dolar düşerek 224 dolara gerilemiş durumda.
Ukrayna’nın İhracat Sorunları ve Ekonomik İzler
Ukrayna, iyi bir hasat beklentisine sahip olmasına rağmen, Karadeniz koridorunun kapalı kalması nedeniyle ürünlerini dünya piyasalarına ulaştıramıyor. Ağustosun ilk 12 gününde tahıl ihracatı yalnızca 590 bin ton olarak gerçekleşti. Uzmanlar, bu durumun Ukrayna’nın Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’sında (GSYİH) yüzde 1-1,5 kayıplara yol açabileceğini belirtiyor. Ülkede, tüccarların ihraç etmediği ve çiftçilerin satmadığı yaklaşık 10 milyon ton ürün bulunduğu bildiriliyor.
Kazakistan Üretimde Düşüş Bekliyor
Kazakistan’da ise sıcaklık ve kuraklık sebebiyle 2026 yılı buğday üretiminin 13-13,5 milyon tona düşmesi bekleniyor. Bu durum, geçen yılki 19,3 milyon ton üretime göre yaklaşık yüzde 30’luk bir azalma anlamına geliyor. Arz daralması, buğday fiyatlarında da geçen yıla göre yüzde 10’luk bir artış beklentisi yaratıyor.
Karadeniz’deki gelişmeler, küresel buğday ticaretinde önümüzdeki dönemde daha fazla değişim getirebilir.
