Türkiye’nin İthalatında Çin’in Rekor Yükselişi Devam Ediyor
Merve Yiğitcan
Yüksek enflasyon, artan üretim maliyetleri ve döviz kurlarının istikrarlı seyrinin etkisiyle, sanayi sektörü ve tüketiciler giderek daha fazla ithal ürünlere yöneliyor. Türkiye, uygulanan ek gümrük vergileri ve korumacı önlemlere rağmen Çin menşeli ürünlerin pazarındaki hakimiyetinin artışını sürdürüyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2026 yılının ilk altı ayında Çin’den yapılan ithalat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,8 artarak 26,3 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, Çin’in Türkiye’nin toplam ithalatındaki payını yüzde 13,9 ile tarihindeki en yüksek seviyeye taşıdı.
Yıllık 50 Milyar Dolar Barajına Yaklaşılıyor
Çin’den yapılan ithalatın son on yıl içindeki gelişimi, Türkiye’nin dış ticaret bağımlılığının arttığını gözler önüne seriyor. 2016 yılında 25,4 milyar dolara ve toplam ithalattan yüzde 12,8 paya sahip olan Çin ithalatı, 2019 yılında 18,4 milyar dolara ve yüzde 9,7 paya düşmüştü. Ancak pandeminin ardından yaşanan küresel tedarik zinciri dönüşümü, Çin menşeli ürün ithalatında ani bir dırılma yaşattı. 2021’de 32,2 milyar dolara, 2022’de 41,4 milyar dolara ve 2023’te 45 milyar dolara fırlayan ithalat, geçen yıl ise 49,5 milyar dolara ulaştı. Bununla birlikte Çin, toplam ithalattaki payının yüzde 13,6’ya çıkmasıyla son on yılda pazarını neredeyse iki katına çıkarmış oldu.
Son Beş Yılda İstikrarlı Ziyaret
Son beş yılın ocak-haziran dönemleri değerlendirildiğinde, Çin’in Türkiye pazarındaki etkisinin sürdürülebilir bir şekilde arttığı görülüyor. 2022 yılının ilk yarısında 20,08 milyar dolarla ikinci sırada yer alan Çin, 2023 yılının ilk altı ayında 22,24 milyar dolara çıkarak birinci sıraya yerleşti ve toplam ithalat içerisindeki payını yüzde 12’ye yükseltti. Bu artış trendi, 2024’ün ilk yarısında 21,28 milyar dolarla yüzde 12,6, 2025’in ilk yarısında ise 23,96 milyar dolarla yüzde 13,2’lik paya ulaşarak devam etti. 2026’nın ilk altı ayında ise 26,31 milyar dolarlık ithalatla tüm zamanların rekorunu kırdı. Bu dönemde enerji ithalatı ile zirvede olan Rusya’yı geride bırakan Çin, dört yıldır kesintisiz olarak Türkiye’nin en büyük ithalat yaptığı ülke konumunu koruyor.
Uzak Doğu Ülkeleri Avrupa’nın Yakınında
Çin’in etkisi, ülke grupları bazında da dış ticarette dengelerin yeniden şekillenmesine yol açıyor. Uzak Doğu ülkelerinden yapılan ithalat, Türkiye’nin geleneksel en büyük ticari partneri olan Avrupa Birliği ile arasındaki farkı hızla kapatmaya başladı. TÜİK verilerine göre, 2026’nın ilk altı ayında Uzak Doğu ülkelerinden yapılan ithalat yüzde 8,9 artarak 49,7 milyar doları geçti. Bu dönemde Uzak Doğu’nun toplam ithalattaki payı yüzde 26,3’e yükselirken, Avrupa Birliği ülkelerinden yapılan ithalatın yüzde 2,2 gerileyerek 55,6 milyar dolara düştüğü görüldü. AB’nin toplam ithalattaki payı ise yüzde 30 eşiğinin altına inerek yüzde 29,4 seviyesine düştü. 2021 yılında Avrupa Birliği ile Uzak Doğu arasındaki ithalat payı farkı 6,4 puandayken, bu rakam 2026’nın ilk yarısında 3 puana geriledi. Bu durum, Türkiye’nin sanayi ve tüketim girdilerinde batıdan doğuya doğru önemli bir dış ticaret kayması yaşadığını gösteriyor.
