Ekim Ayı İmalat PMI Raporu: Faaliyetlerde Belirgin Düşüş ve Zayıf Talep Devam Ediyor
İstanbul Sanayi Odası (İSO), Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) anketinin ekim ayı sonuçlarını duyurdu. Ekim ayı itibarıyla endeks sonuçları, 50 eşik değerinin altında kalarak sektörde belirgin bir bozulmaya işaret etti. Eylülde 47,9 olan manşet PMI, ekimde 47,3 seviyesine gerileyerek imalat sektöründeki zayıflamanın 31’inci ayına ulaştığını gösterdi. Bu durum, sektör faaliyet koşullarında ciddi bir aylık düşüş olduğunu ortaya koyuyor.
Zorlu piyasa koşulları ve enflasyonist baskılar, imalatçıların yeni siparişleri üzerinde olumsuz etki yarattı. Temmuz 2023’te başlayan yavaşlama süreci ekimde de devam etti ve son üç ayın en belirgin düşüşü yaşandı. Yeni ihracat siparişlerinde de kaydedilen ivme kaybı dikkat çekici.
Bu olumsuz gelişmeler neticesinde imalatçılar, üretimlerini daha fazla kısıtlama yoluna giderken, stok seviyelerini de düşük tutma eğilimlerini sürdürdü. İş yüklerindeki düşüş ve çalışan istifalarının etkisiyle istihdamda da daralma yaşandı; ancak çalışan sayısındaki azalma, hazirandan bu yana en düşük seviyede gerçekleşti.
Petrol fiyatlarındaki artışlar, ham madde maliyetleri ve döviz kurlarındaki dalgalanmalar, Türk imalat sektörünün girdi maliyetlerindeki keskin yükselişi sürdürdü. Girdi maliyetleri, eylül ayına göre yavaşlamış olsa da yüksek seviyesini koruyarak yıl ortalamasının üzerinde seyrini sürdürdü. Ayrıca nihai ürün fiyatları da önemli ölçüde yükselmeye devam etti.
Dış tedarik süreçlerinde yaşanan aksaklıklar ve malzeme yetersizlikleri, tedarikçilerin teslimat sürelerinde uzamalara yol açmaya devam ederken, ekimde bu süredeki artış sınırlı düzeyde kaldı.
Sektörel Durum ve Yeni Siparişler
Ekim ayında yapılan raporlama, gıda ve giyim sektörlerinin yeni siparişlerde önemli bir artış kaydettiğini gösteriyor. Ancak genel itibarıyla, 10 sektörden yalnızca giyim ve deri ürünleri sektörleri üretim artışı sağlayabildi. Gıda sektöründe ise, önceki dönemlere göre yeniden bir yavaşlama gözlemlendi. Üretimde en belirgin azalma, metalik olmayan mineral ürünler sektöründe yaşandı.
Yeni siparişlerde gıda ve giyim ürünlerinin performansı, büyüme bölgesinde yer almayı sürdürdü. Ancak yeni siparişlerdeki genel durgunluk, imalatçıların istihdam yaratmasını olumsuz etkiledi. Sadece giyim ve deri ürünleri ile gıda sektörlerinde sınırlı bir istihdam artışı gerçekleşti.
Tedarikçiler ve Fiyat Artışları Üzerine
Ekim sonuçlarına göre, birçok sektörde girdi fiyatlarında artış gözlemlendi. En hızlı fiyat artışları gıda ürünleri, kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri sektörlerinde kaydedilirken, en düşük artış ağaç ve kağıt ürünleri kategorisinde gerçekleşti. Nihai ürün fiyatlarındaki en yüksek artış ise elektrikli ve elektronik ürünlerde kaydedildi.
Tedarikçilerin teslimat sürelerinde bazı sektörlerde iyileşmeler gözlendi. Özellikle kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri sektöründe belirgin bir iyileşme yaşanırken, en fazla zorluk elektrikli ve elektronik ürünler ile ana metal sektörlerinde gözlemlendi.
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Türk imalat sektörünün karşılaştığı zorluklara vurgu yaparak, istihdamda yaşanan ılımlı gerilemenin önümüzdeki aylarda üretimdeki düşüşün yavaşlayabileceğine dair bir umut sunduğunu belirtti.
