İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu-2025 Raporu Yayınlandı
İstanbul Sanayi Odası (İSO), 17 Haziran’da duyurduğu “İSO Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu-2025” araştırmasının ardından, daha fazla KOBİ’yi kapsayan “İSO Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu-2025” araştırmasının sonuçlarını kamuoyuna açıkladı.
2025 yılı, sanayi işletmeleri için finansman maliyetlerindeki artış, iç talep daralması, döviz kurları ve yatırım iştahındaki yavaşlama gibi zorluklarla dolu bir yıl oldu. İkinci 500’ün üretimden satışlarının yüzde 25,7 artışla 1 trilyon 750 milyar liraya ulaştığı ancak bu artış oranının, 2020 sonrasındaki en düşük seviyede olduğu belirtildi. Yurt İçi Üretici Fiyatları Endeksi (Yİ-ÜFE) ile arındırıldığında ise, satışların reel olarak yalnızca binde 2 oranında artış gösterdiği görüldü.
İkinci 500’ün En İyi Performansı
2025’in en üst sıralarını, 5 milyar 317 milyon liralık satışla Teksan Jeneratör aldı. Onu 5 milyar 308 milyon ile Norm Salihli Vida ve Cıvata, 5 milyar 306 milyon ile Biska Tekstil takip etti. İlk 10’daki diğer firmalar arasında Vatan Plastik, Şenocak Gıda Fındık Entegre, Frimpeks Kimya ve diğerleri yer aldı.
Sıralamada yer almak için gerekli olan üretimden satış miktarı ise, 5 milyar 317 milyon lira ile 2 milyar 220 milyon lira arasında değişti. Geçen yıl 69 yeni firma listeye katılırken, 26 firma İSO 500’den İSO İkinci 500’e düştü. Toplamda 405 firma ise son iki yılda sıralamada yer almaya devam etti.
İhracatta Düşüş ve Karlılık Endişeleri
İSO İkinci 500’ün ihracatı, yıllık bazda yüzde 0,3 oranında düşerek 15,9 milyar dolara geriledi, bu durum listeye giren firmaların toplam ihracat payının da yüzde 6’ya düştüğünü gösterdi.
Finansman giderlerinin önemli bir bölümünü kapsadığı belirtildi. İkinci 500’ün faaliyet karı, geçen yıla göre yüzde 35,4 artarak 160 milyar liraya çıktı; ancak karlılık oranı hala yıllık ortalamanın altında.
Kalite ve İnovasyon: AR-GE Harcamaları
AR-GE harcamaları yüzde 16 artışla 10 milyar liraya yükselirken, AR-GE harcamalarının üretimden satışlara oranının ise azaldığı görüldü. 238 firmadan 229’na düşen AR-GE harcaması, Türk sanayisinin inovasyon kabiliyetinin sorgulanmasına neden oldu.
İstihdam ve Ücretler Üzerindeki Baskı
İstihdam, önceki yıla göre yüzde 2,2 azalarak 285 bin kişiye gerilerken, brüt maaşlardaki artış dikkat çekti. Bu süreçte çalışan başına ödenen brüt maaş ve ücretlerin yüzde 40,4 oranında arttığı kaydedildi.
Sonuç: Sanayi Desteklenmeli
İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, açıklanan verilere atıfta bulunarak finansman maliyetlerinin sanayiciler üstünde büyük bir yük oluşturduğuna dikkat çekti. Bahçıvan, Türkiye’nin sanayisi için güçlü destekleyici politikaların gerekliliğine vurgu yaparak, “Sanayiye sahip çıkmak, Türkiye’ye sahip çıkmaktır,” dedi.
Türk sanayisinin zorluklar arasında üretim iştahını koruduğu belirtilirken, sanayinin geleceğini destekleyecek adımların atılması gerektiği vurgulandı.
