Elektrik Piyasalarında Fiyat Artışları: Avrupa ve Asya’da Etkiler Gözlemleniyor
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) Yıl Ortası Elektrik Sektörü Güncellemesi raporuna göre, Avrupa ve Asya’daki elektrik fiyatları önemli bir artış gösterdi. Yurt içi doğal gaz fiyatlarının sıklıkla sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) fiyatlarından daha fazla etkilenmesi, doğal gaz santrallerinin elektrikte belirleyici bir rol oynaması gibi faktörler, özellikle bazı bölgelerde fahiş fiyat artışlarına yol açtı.
Raporda, güçlü yenilenebilir enerji kaynakları ve artan batarya kapasiteleri ile yerli doğal gazın görece düşük maliyetinin, elektrik piyasalarına yansıyan küresel LNG fiyatlarındaki artışı sınırladığı belirtildi. Avrupa Birliği’nde, ortalama toptan elektrik fiyatı yıllık bazda %15 artış gösterdi. Japonya’da rakam %30’un üzerine çıkarken, Avustralya ve Hindistan’da sırasıyla %30 ve %7 oranında gerileme kaydedildi.
IEA, 2 Mart-16 Temmuz döneminde Asya spot LNG fiyatlarının kriz öncesi seviyelere göre ortalama %65 yükseldiğini bildirirken, Avrupa’nın doğal gaz fiyatlarının da %50’den fazla arttığına dikkat çekti. Özellikle Japonya’da LNG fiyatları, mart ayında kriz öncesi seviyelerin yaklaşık 40 dolar üzerine çıkmasıyla elektrik vadeli fiyatlarının önemli ölçüde yükselmesine yol açtı.
Avustralya’nın elektrik piyasası etkilenmeyerek, ortalama toptan elektrik fiyatı yılın ilk yarısında %30 düşerek megavatsaat başına 49 dolara geriledi. Özellikle yeni batarya kapasitelerinin artışı, yüksek talep saatlerinde pahalı doğal gaz ve kömür santrallerinin kullanımını azaltarak fiyat dalgalanmalarını sınırlandırdı.
Hindistan’da ise, ithal LNG’nin elektrik üretimindeki sınırlı rolü, Orta Doğu’daki çatışmaların etkisini azaltarak, ülkenin ortalama toptan elektrik fiyatının %7 düşmesine ve megavatsaat başına 48 dolara inmesine neden oldu.
ABD’de ise yerli doğal gazın maliyetinin küresel LNG fiyatlarına oranla daha düşük olması, fiyat artışlarını sınırladı. Bu yılın ilk yarısında, toptan elektrik fiyatları %10 artarak megavatsaat başına 52 dolara yükseldi. Ancak ikinci yarıda bu fiyatların %8 daha azalması bekleniyor.
Türkiye’de, elektrik maliyetleri bir yıl içinde %22.14 oranında artarak, haziran ayı itibarıyla birim fiyat 3.64 lira olarak belirlendi. Geçen yılın aynı ayında bu rakam 2.98 liraydı. Yılbaşından bu yana ise fiyatlar %19.14 oranında arttı.
Enerji piyasalarında yaşanan bu dalgalanmalar, tüketicileri ve sanayicileri etkilerken, hükümetler ve enerji düzenleyicileri için de önemli bir gündem maddesi haline geliyor.
