Yeni İlaç Kombinasyonu Parkinson Belirtilerini Hafifletebilir
Deneysel bir ilaç kombinasyonu, dağlardaki düşük oksijen seviyelerini taklit ederek Parkinson benzeri belirtiler gösteren farelerde hareket becerilerini geliştirdi. Bilim insanları, bu umut verici buluşla, hastalığın yol açtığı sorunları hafifletmeye yönelik stratejiler üzerinde yoğunlaşıyor. Araştırma ekibi, yaşanan hareket sorunları başladığında tedaviye geçmenin etkilerini de inceleyerek dikkat çekici sonuçlara ulaştı. Ancak, bu yeni yöntemin insanlarda nasıl bir etki yaratacağını belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyuluyor.
“Hap Şeklinde Hipoksi” Yaklaşımı
Beyin, işlevlerini sürdürebilmek için sürekli oksijene ihtiyaç duyar. Ancak hücrelerin oksijeni gerektiği gibi kullanamamaları, çeşitli sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Bu bağlamda, araştırmacılar dağ havasındaki düşük oksijen koşullarının etkilerini ilaçlarla taklit etmeye yönelik yeni bir yöntem geliştirdi. Bu yöntem “hap şeklinde hipoksi” olarak adlandırılıyor. Hipoksi, dokuların yeterli oksijen alamaması durumunu ifade ediyor.
İki Bileşikin Birlikte Kullanımı
Bilim insanları, geçtiğimiz yıl yayımlanan bir çalışmada Parkinson benzeri belirtiler gösteren farelerin, düşük oksijenli ortamda fayda sağladığını göstermişti. Yeni araştırmada ise, benzer bir etkinin ilaçlarla elde edilip edilemeyeceği incelendi. Ekip, GBT601 ve PT2399 adlı iki bileşiği bir arada kullanarak, oksijen iletimini azaltmayı hedefledi.
Deneyde farelerde önemli bulgular elde edildi. Farelerin beyinlerine alfa-sinüklein fibrilleri enjekte edildikten altı hafta sonra, ilaç tedavisine başlandı. Bu süre zarfında alınan tedavi sonucunda farelerin hareket kabiliyetinin arttığı gözlemlendi. Kontrol grubundaki farelerde ise hareket yetenekleri daha da kötüleşti.
Sinir Hücrelerinin Geleceği Belirsiz
Hareket becerilerindeki iyileşme, sinir hücrelerinin onarıldığı anlamına gelmiyor; dolayısıyla bu durum bilim insanları için önemli bir soru işareti oluşturuyor. Mootha, önceki deneylerde hareket sorunları yaşanmasına rağmen tespit edilebilir bir sinir hücresi kaybının gözlemlenmediğini ifade etti. Ancak, yeni araştırmada dopamin üreten nöronların korunup korunmadığına dair veri bulunmamaktadır.
Diğer Hasta Modellerinde de Test Edildi
İlaç kombinasyonu, Parkinson modeli dışında da test edildi. Nadir görülen Leigh sendromunu modelleyen farelerde tedavi, yaşam süresini 62 günden 158 güne çıkardı. Bunun yanı sıra Friedreich ataksisi adı verilen başka bir hastalık modelinde ise tedavi, mevcut belirtileri ortadan kaldırmadı ancak hastalığın ilerlemesini engelledi.
İnsanlar Üzerinde Deneme Gerekiyor
Araştırmacılar, sağlıklı ve güvenli bir tedavi yöntemi geliştirmenin zorluklarını vurguluyor. Mootha, düşük oksijen seviyelerinin riskli olabileceğine dikkat çekerken, elde edilen bulguların yalnızca fareler üzerindeki ön klinik çalışmalara dayandığını belirtti. Bu nedenle, ilaç kombinasyonunun insanlar üzerindeki etkilerini değerlendirmek için daha fazla araştırma yapılması gerektiği ifade ediliyor.
Bu çalışma, Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayınlandı.
