ASML, Çip Üretiminde Kapasite Sorunlarına Dikkat Çekti
Yapay zekâ yatırımlarının artış göstermesi, çip sektöründe yeni bir kapasite sorunu doğurdu. Dünyanın önde gelen çip üretim ekipmanı üreticilerinden Hollanda merkezli ASML Holding NV, 14 Ekim’de açıkladığı üçüncü çeyrek sonuçlarında mevcut üretim planlarının önümüzdeki iki yıl içinde müşteri taleplerini karşılayamayacağını duyurdu.
2027 ve 2028 Yıllarında Talebin Üstünde
ASML, gelen ekipman taleplerinin kısa ve orta vadede artış göstermeye devam edeceğini belirtti. Şirketin CEO’su Christophe Fouquet, yapay zekâ yatırımlarındaki büyüklüğün ve sürekliliğin çip üreticilerini yeni makineler sipariş etmeye yönlendirdiğini ifade etti. Artan talep doğrultusunda ASML’nin mevcut kapasite planlarının gözden geçirilmesi gerektiği anlaşılıyor. Şirket, 2027 ve 2028 yılları için hedeflenen üretim seviyelerinin, talebi karşılamada yetersiz kalabileceğine dikkat çekti. Bu durum, gelişmiş çiplerin üretimini sağlayan makinelerin teslimatlarının dahi yetersiz kalabileceğini ortaya koyuyor.
Uzun Vadeli Sipariş Talepleri
ASML’nin açıklamalarında müşterilerin sipariş planlarını geleceğe taşımaya başladığı bilgisi dikkat çekiyor. Fouquet, bazı müşterilerin 2029 ve hatta 2030 yılı için sipariş verme konusunda istekli olduğunu belirtti. Bu durum, çip üreticilerinin gelecekteki yatırımlarını güvence altına alma çabalarının bir göstergesi.
ASML, çiplerin üzerindeki minik devre yapılarının üretilmesinde kullanılan yüksek teknolojili litografi makineleri üretiyor. Özellikle aşırı ultraviyole litografi sistemleri, yüksek teknoloji gerektiren ve üretim kapasitesinin hızlı bir şekilde artıramadığı ekipmanlar olarak öne çıkıyor. Dolayısıyla, olası makine teslimatı gecikmeleri, çip üretim takvimlerini etkileyebilir.
Üçüncü Çeyrek Başarısı
Artan talep, ASML’nin mali raporlarına da yansıdı. Şirket, üçüncü çeyrekte 11,7 milyar euro satış yaparken, net kârı 5 milyar euro olarak kaydedildi. Geçen yılın aynı döneminde bu rakamlar sırasıyla 7,5 milyar euro ve 2,1 milyar euroydu. Böylece, ASML’nin net kârı bir yıl içinde iki katına çıktı. Üçüncü çeyrekte yeni satılan litografi makinelerinin sayısı da 113 olarak belirlendi, bu rakam bir önceki çeyrekte 86’dı.
Mevcut makinelerin bakım, hizmet ve verimlilik artırıcı güncellemelerinden elde edilen gelir de 3,3 milyar euroya ulaştı. Bu, çip üreticilerinin sadece yeni tesisler için makineler satın almakla kalmayıp, mevcut üretim hatlarını da güçlendirmeye çalıştıklarını gösteriyor.
Gelecek İçin Kapasite Artış Planları
ASML, önceki planlarında bazı litografi sistemlerinin üretim kapasitesini 2027’de %30 artırmayı ve 2028’de ek %30’luk bir artış değerlendirmesini öngörüyordu. Ancak son rapor bu genişleme planlarının da artan talebe hitap etmede yetersiz kalabileceğine işaret ediyor. Şirket yönetimi, 2028 yılı için planlanan %30’luk artışın ötesindekileri de değerlendirdiğini duyurdu. Ayrıca, ASML, 2026 yıllık satış tahminini 43-45 milyar euro aralığından 44-45 milyar euroya yükseltti.
Çip Üretimindeki Sıkıntının Önemi
ASML’nin makineleri sadece yapay zekâ işlemcileri için değil, aynı zamanda gelişmiş bellek ürünleri ve diğer elektronik bileşenlerin üretiminde de kritik bir rol üstleniyor. Dolayısıyla, makine arzındaki kısıtlama, otomotivden elektronik cihazlara kadar farklı alanlardaki yatırım planlarını olumsuz etkileyebilir.
Türkiye’de şu an için herhangi bir tedarik kısıtlaması veya fiyat artışı bulunmamakla birlikte, otomotiv, elektronik ve sanayi üretimiyle küresel tedarik zincirlerine bağlı olan şirketler için çip üretim kapasitesindeki gelişmeler büyük önem arzetmektedir. Bundan sonraki en büyük soru, ASML’nin üretim kapasitesini müşterilerinin yatırım takvimlerine uyacak şekilde ne kadar hızlı artırabileceği olacak.
