Çin ve ASEAN Ülkeleri, Serbest Ticaret Anlaşmasını Geliştiren Protokolü İmzaladı
Çin ile Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) arasında uzun yıllardır süregelen işbirliğini daha da derinleştirmek amacıyla yeni bir serbest ticaret protokolü imzalandı. Protokol, geleneksel ticaret ve yatırım serbestliğinin ötesine geçerek, dijital ekonomi ve yeşil ekonomi gibi yükselen sektörlerle tedarik zinciri işbirliğini hedefliyor.
Çin Ticaret Bakanlığı’nın açıklamasına göre, "Çin-ASEAN Serbest Ticaret Bölgesi (ACFTA) 3.0" adlı protokol, Malezya’nın başkenti Kuala Lumpur’da düzenlenen Çin-ASEAN Zirvesi’nde imzalandı. İmza töreninde, Çin Başbakanı Li Çiang ve ASEAN’ın dönem başkanı Malezya Başbakanı Enver İbrahim hazır bulundu.
Yeni protokol, gümrük prosedürleri, ticaret standartları ve ekonomik-teknik uyumun yanı sıra, rekabeti, tüketici korumasını ve mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesini de kapsayan geniş bir işbirliği alanı sunuyor. Protokol, ülkelerin yerel onay süreçlerinin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girecek.
“3.0” adı verilen bu güncelleme, ACFTA çerçevesindeki üçüncü yenileme oldu. İlk olarak 2002 yılında imzalanan bu anlaşmanın, "1.0" olarak adlandırılan ilk güncellemesi 2010 yılında yürürlüğe girmişti. İlk aşamada, ülkeler arasındaki karşılıklı ticaretin yapıldığı ürünlerin %90’ında gümrük tarifelerini kaldırmayı hedeflemişti. 1 Ocak 2010 itibarıyla ASEAN’a satılan Çin ürünlerinin ortalama gümrük tarifesi %12,8’den %0,6’ya, Çin’de satılan ASEAN ürünlerinin ise %9,8’den %0,1’e düşmüştü.
Protokolün "2.0" adını taşıyan ikinci güncellemesi 2015’te imzalanmış ve 2019’da yürürlüğe girmişti. "3.0" güncellemesi için müzakereler, 2022 yılında başlamış ve Mayıs 2025’te tamamlanmıştır.
Çin ile ASEAN ülkeleri arasındaki ticaret hacminin 2024’te 982,3 milyar dolara ulaşması bekleniyor. ACFTA’nın imzalandığı 2002 yılından bu yana ticaret hacmi 7 kat artmış durumda. Son 16 yılda Çin, ASEAN’ın en büyük ticaret ortağı haline gelirken, ASEAN ise son 5 yılda Çin’in en büyük ticaret ortağı olmuştur.
Bu gelişmeler, bölgedeki ekonomik entegrasyonu güçlendirmek ve işbirliğini artırmak amacıyla atılmış önemli adımlar olarak değerlendiriliyor.
