Irak’ın Necef Kentindeki Vadi-us-Selam: Dünyanın En Büyük Mezarlığı
Irak’ın Necef kentinde, yüzyıllar boyunca büyüyen eşsiz bir alan olan Vadi-us-Selam, her ne kadar uzak mesafeden bakıldığında yoğun bir şehir görüntüsü sunsa da, gerçek anlamda milyonlarca insanın defnedildiği devasa bir mezarlık. “Barış Vadisi” anlamına gelen bu mezarlık, 9,17 kilometrekarelik yüzölçümü ile Manhattan’daki Central Park’ın neredeyse üç katı büyüklüğünde.
Dünyanın en büyük mezarlığı unvanına sahip olan Vadi-us-Selam’ın tarihi, bin yılı aşkın bir geçmişe dayanıyor. Günümüzde de aktif olarak defin işlemlerinin gerçekleştirildiği bu yer, mezar taşları, dar yollar ve türbelerle örülü büyük bir yerleşim alanını andırıyor.
Vadi-us-Selam’ın bu denli büyümesinde konumu büyük bir rol oynuyor. Mezarlık, Şiilerin ilk imamı olan Ali bin Ebi Talib’in türbesinin bulunduğu Necef’te yer alıyor. Bu nedenle, dünyanın dört bir yanındaki Şii Müslümanlar için burada defnedilmek uzun zamandır özel bir anlam taşıyor. Yaklaşık 1400 yıl sürecinde buraya 5 ila 6 milyon kişinin gömüldüğü tahmin ediliyor. Alan, antik dönem peygamberlerine ve krallara atfedilen mezarların yanı sıra, yakın tarihte yaşanan savaş ve çatışmalarda hayatını kaybedenlerin mezarlarını da barındırıyor.
1980’lerdeki İran-Irak Savaşı’nda hayatını kaybedenler için belirli bir alan ayrılmış durumda. 1991 yılında Şiilerin Saddam Hüseyin yönetimine karşı başlattıkları ayaklanmada ölenlere de yer verilmiş. Ayrıca, ABD’nin Irak Savaşı sürecinde ve DEAŞ ile olan çatışmalarda hayatını kaybedenlerin mezarları da bu devasa alanda yer alıyor.
Vadi-us-Selam’da tanınmış birçok isim de bulunuyor. 1980 yılında Saddam Hüseyin yönetimi tarafından idam edilen İslam alimi ve siyasi aktivist Muhammed Bakır es-Sadr, mezarlığın önemli şahsiyetleri arasında. Ayrıca, İslam öncesi dönemin önemli dini figürlerinden Hud ve Salih’e atfedilen mezarlar da burada yer alıyor.
Savaş Dönemlerinde Defin Sayısı Hızla Arttı
Irak Savaşı’nın en kanlı dönemlerinde, Vadi-us-Selam’a günde yaklaşık 250 cenaze getirildiği kaydedilirken, 2014’te DEAŞ’ın Irak’ta geniş bölgelere hakim olduğu dönemde günlük defin sayısının yaklaşık 200 olduğu bildirilmektedir.
Mezarlığın dar sokaklarında çalışan mezar kazıcıları, burada paranormal olaylar yaşandığını iddia ediyor. Ancak, Vadi-us-Selam’ı diğerlerinden ayıran en önemli özellik, İslam öncesi efsanelerden modern Irak tarihindeki savaşlara kadar geniş bir dönemi kapsayan izler taşıması. Yüzyıllar boyunca genişleyen bu mezarlık, bugün sadece devasa boyutlarıyla değil, aynı zamanda bölgenin dini ve tarihi geçmişinizdeki hassasiyetiyle de dikkat çekiyor.
