75. AYMOD Ayakkabı Moda Fuarı Açıldı, Sektörün Sorunlarına Dikkat Çekildi
YENER KARADENİZ/İSTANBUL – Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği’nin (TASD) organizasyonuyla İstanbul’da başlayan 75. AYMOD Ayakkabı Moda Fuarı, sektörde karşılaşılan zorluklara ışık tuttu. Fuar, 211 firmanın katılımıyla 26 bin metrekare alan üzerinde gerçekleştiriliyor ve 52 farklı ülkeden 500’den fazla alıcıyı ağırlıyor.
TASD Başkanı Berke İçten, sektördeki jeopolitik gerilimlerin ve son üç yılı aşan dezenflasyon sürecinin önemli kayıplara yol açtığını belirtti. 2021 yılında 380 milyon çift olarak kaydedilen ayakkabı ihracatının, geçen yıl 180 milyon çifte gerilediğini ifade eden İçten, dış ticaret fazlasının 2021’de 500 milyon dolar iken, 2022’de 350 milyon dolara düştüğünü, 2023’te ise yaklaşık 700 milyon dolarlık açıkla karşı karşıya kalındığını aktardı. İçten, yılı açığın 400-450 milyon dolar arasında olacağını tahmin etti.
Gümrük vergilerindeki düzenlemelere değinen İçten, mikrofiber suni derideki ek vergilerin sıfırlanmasının olumlu bir gelişme olduğunu vurgularken, benzer adımların diğer girdilerde de uygulanmasını beklediklerini dile getirdi. Ayrıca, yan sanayinin desteklenmesi ve taklit ayakkabılara karşı denetimlerin artırılması gerektiğini savundu.
İhracat Rakamlarda Dikkat Çekici Düşüş
İstanbul Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği (İDMİB) Başkan Yardımcısı Oğuz İnner, Türkiye’nin dünya ayakkabı ihracatında 6. sıradan 10. sıraya gerilediğini vurguladı. İnner, ithalatın ihracatı 1.7 kat geçtiğini, işçilik ve hammadde maliyetlerinin rekabeti zorlaştırdığını ifade etti. İlk dokuz ayda, çift başına ihracat fiyatlarının 4.3 dolardan 5.8 dolara çıktığını ancak miktar ve değerin düştüğünü belirtti.
İSO Başkanı Bahçıvan’dan Eleştiriler
Fuarın katılımcılarından İSO Başkanı Erdal Bahçıvan ise, sanayiye yönelik Orta Vadeli Program’daki taleplerin karşılık bulduğunu, ancak uygulamada eksiklikler olduğunu dile getirdi. Bahçıvan, döviz dönüşüm desteği ve işletme kredileri konularının şirketler için çözülmesi gereken sorunlar olduğunu belirtti.
Ticaret Bakanlığı’ndan Destek Müjdesi
Ticaret Bakan Yardımcısı Volkan Ağar, jeopolitik gerilimlerin teslimat sürelerini uzatması ve maliyetleri artırdığına dikkat çekti. Geçen yıl deri ve deri ürünleri ihracatının 1.8 milyar dolar, ayakkabı ihracatının ise 1 milyar dolar olduğunu belirten Ağar, 2026 yılındaki ihracat desteklerinin 45 milyar liraya çıkarılmasının hedeflendiğini kaydetti.
Çözüm Önerileri Ortaya Kondu
TASD Başkanı Berke İçten, sektörün karşılaştığı zorluklara çözüm bulmak için dört maddelik bir öneri paketi sundu:
- Ham madde ve yan sanayi ürünlerinde ithalat vergilerinin sıfırlanması,
- 3.500 TL’lik istihdam desteğinin 6.000 TL’ye çıkarılması,
- Yüzde 3 döviz dönüşüm desteğinin yüzde 10’a yükseltilmesi,
- Kayıt dışı üretimle ödünsüz bir mücadele yürütülmesi gerektiği vurgulandı.
Fuar, sektörün geleceği için önemli bir platform oluştururken, katılımcılar arasındaki etkileşim ve iş birliklerine zemin hazırlıyor.
