ABD Adalet Bakanlığı’nın Google Davası: Dijital Ekonomi İçin Belirleyici Bir Dönüm Noktası
Sibel Morrow – ABD Adalet Bakanlığı’nın (DOJ) Google’a karşı açtığı antitröst davasında önemli bir aşamaya gelinirken, bu durum sadece küresel dijital platformlar için değil, Türkiye’deki rekabet düzenlemeleri açısından da kritik bir eşik taşıyor. Şirketin "internet arama tekeli" oluşturduğu iddialarıyla açılan dava, 5 Ağustos 2024’te mahkemenin "yasa dışı tekel davranışı" tespiti yapmasının ardından yeni bir aşamaya geçecek. Bu süreçte, Google’ın Chrome tarayıcısını veya Android işletim sistemini elden çıkarması gibi yapısal adımların yanı sıra, Apple ile yaptığı "varsayılan arama motoru" anlaşmalarını sona erdirmesi gerektiği gündeme geliyor.
Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomi Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Emin Köksal, bu davanın yalnızca Google’ın geleceğini değil, dijital ekonominin genel gidişatını da şekillendirecek bir dönüm noktası olduğunu belirtti. Köksal, “Dava, büyük bir teknoloji şirketinin parçalanıp parçalanmayacağı tartışmasının somut bir test alanı haline gelmiş durumda” şeklinde ifade etti.
Köksal, DOJ’un talep ettiği önlemler arasında, rakip şirketlere arama verisinin lisanslanması gibi adımların bulunduğunu vurguladı. Google’ın ise Aralık 2024’te, davayı "davranışsal taahhüt + ceza" çözümüyle kapatma önerisinde bulunduğunu hatırlattı. Bunun yetersiz bulunduğunu ifade eden Köksal, yapısal çözüm gerekliliğinin gündeme geldiğini belirterek, Google’ın Chrome’un elden çıkarılmasının en somut adım olabileceğini dile getirdi.
"Ülkelerdeki teknoloji devlerine karşı sert tutum, artık ideolojik sınırları aştı"
Köksal, sürecin hukuki boyutunun yanı sıra siyasi arka planının da bulunduğuna dikkat çekerek, davanın başlangıç tarihinin Trump yönetimine dayandığını, Biden dönemi boyunca da hız kazandığını belirtti. Teknoloji devlerinin patronlarının Trump’ın yemin töreninde ön sırada yer alması, Beyaz Saray ile teknoloji endüstrisi arasındaki ilişkileri göstermektedir. Mahkemenin vereceği nihai karar, dijital pazarların işleyişini etkileyerek, rekabet hukukunun geleceğini belirleyecek gibi görünüyor.
Türkiye’de Rekabet Düzenlemeleri Hızlanabilir
Köksal, Türkiye’de de devam eden Google’a yönelik çeşitli soruşturmalar ve uygulanan cezai yaptırımlara da değindi. Geleneksel rekabet hukuku araçlarının dijital pazarlarda etkisini yitirmekte olduğunu ifade eden Köksal, yıllarca süren soruşturmaların geri dönüşü olmayan zararları önlemede yetersiz kaldığını belirtti. Bu nedenle, pek çok ülkede proaktif düzenlemelerin gündeme alındığını vurguladı.
Avrupa Birliği’nde yer alan "Dijital Piyasalar Yasası"nın Türkiye’ye ilham verdiğine dikkat çeken Köksal, "Önemli pazar gücüne sahip platformları hedefleyen Rekabet Kanunu değişikliğinin yakın zamanda yasalaşmasını bekliyoruz" dedi. ABD mahkemesinin alacağı kararın, Türkiye’deki yasal düzenlemeleri hızlandırmasını ve gündeme getirmesini bekliyor.
Sonuç olarak, ABD mahkemesinin tercih edeceği çözüm modeli, Türkiye’deki düzenlemelerin yasal çerçevesini etkilemese de uygulamada önemli değişiklikler yaratabilir.
