Hükümet Kapanması: ABD’de Mali Sıkıntıların Eşiğinde
Salı gece yarısı itibarıyla 2025 mali yılı sona ererken, federal hükümeti finansal açıdan destekleyecek bütçe konusunda uzlaşmaya varılamadığı için ülkede hükümetin kapanma tehlikesi belirdi. Federal kamu kuruluşlarının faaliyetlerini sürdürebilmesi için gerekli olan geçici bütçe tasarısının Kongre’den geçememesi, 2019’dan bu yana ilk kez hükümetin kapanmasına yol açtı.
ABD’de yeni mali yıl başlamadan önce Senato, hem Demokratların hem de Cumhuriyetçilerin sunduğu geçici bütçe önerilerini onaylamaktan kaçındı. Demokratların desteklediği tasarı, sağlık hizmetleri düzenlemelerini içermesi açısından önemli olmasına rağmen reddedildi. Cumhuriyetçilerin önerisi ise yeniden oylansa da yeterli oyu toplayamadı.
ABD Temsilciler Meclisi, 19 Eylül’de federal hükümete 21 Kasım’a kadar finansman sağlama yönünde bir tasarıyı onaylamıştı; ancak bu tasarı Senato’dan geçmedi. Demokratlar, sağlık sigortası sübvansiyonlarının uzatılmasını ve Medicaid kesintilerinin geri alınmasını talep ederken, Cumhuriyetçiler ise harcama düzeylerinde değişiklik yapmayan bir geçici bütçe tasarısında ısrar etti.
ABD Başkanı Donald Trump, hükümetin muhtemelen kapanacağını ve bu durumun birçok çalışanı işten çıkarabileceğini dile getirdi. ABD Kongresi Bütçe Ofisi (CBO), hükümetin kapanması halinde yaklaşık 750 bin çalışanın ücretsiz izne çıkarılabileceğini tahmin ediyor.
Kapanmanın Getirdikleri
Amerikan yasalarına göre, Kongre 1 Ekim’de başlayan ve 30 Eylül’de sona eren mali yıl için bütçeyi onaylayamazsa, geçici bütçelerle aranın kapatılması zorunlu hale geliyor. Geçici bir bütçenin kabul edilemediği durumlarda, federal hükümet harcama yetkisini kaybederek temel hizmetler dışındaki tüm faaliyetlerini durduruyor. Bu süreçte, "temel" olmayan hizmetler üzerindeki kamu çalışanları ücretsiz izne çıkarılırken, ordudan istihbarata, kamu hastanelerinden havaalanlarına kadar pek çok alanda görevli personel çalışmaya devam ediyor. Ancak "temel" çalışanlar, kapanma süresince maaşlarını Kongre yeni bir bütçe geçene kadar alamıyor.
Tarihî Bir Arka Plan
Hükümet en son Donald Trump’ın ilk başkanlık döneminde kapanmıştı. O dönemdeki bütçe krizi, Trump’ın Meksika duvarı için gereken finansmanı içermeyen bir öneriyi imzalamaktan kaçınması ile başlamış ve federal hükümetin kısmen kapanmasıyla sonuçlanmıştı. 2018 Aralık ile 2019 Ocak arasında süren 35 günlük kapanma, tarihin en uzun süreli hükümet kapanması olarak kaydedildi.
Ülkenin mali istikrarı için kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiren bu durum, ABD’nin bütçesini yöneten yasama organlarının ne denli zor bir süreçten geçtiğini ve siyasi uzlaşmanın önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.
