Borsa Yatırımcıları Eylül Ayına Gerginlikle Giriyor: Tarihsel Durgunluk ve Belirsizlikler
Yaz aylarında teknoloji ve yapay zekâ hisselerinin etkisiyle tarihsel olarak rekor seviyelere ulaşan borsalar, yatırımcıların tatilden dönmesiyle birlikte Eylül ayına girdi. Uzmanlar, Eylül’ün hisse senetleri için genellikle durgun bir ay olduğunu belirterek, piyasalarda ‘Eylül Etkisi’ riskine dikkat çekiyor. Tarihsel verilere göre S&P 500 endeksi, Eylül ayında ortalama yüzde 1 geriliyor. Küresel lojistik sorunlar, merkez bankası politikaları ve belirsiz petrol arzı nedeniyle bu yıl Eylül’ün piyasalara zorlayıcı etkileri olabilecek.
Eylül Vektörü: Gerginlik ve Petrol Fiyatları
Yeni haftaya girerken, Basra Körfezi’nde meydana gelen gerginlik petrol fiyatlarını yukarı çekerken, borsalarda zayıf bir performansla başlandı. Eylül ayının geçmişteki performansları düşündükçe yatırımcılar ihtiyatlı bir yaklaşım benimsiyor. 2020-2024 arasındaki Eylül ayı kayıplarının sırasıyla yüzde 3,9, yüzde 4,8, yüzde 9,3 ve yüzde 4,9 olması, bu ayın geçmişteki olumsuz profilini pekiştiriyor. Ancak, bu yıllardaki kayıplar sadece tarihsel verilere dayanmaz; aynı zamanda makroekonomik ve jeopolitik faktörler de durumu daha karmaşık hale getiriyor.
Merkez Bankası Kararları ve Hisse Senetleri Üzerindeki Etkisi
ABD ekonomisinde enflasyon, Federal Reserve’in (Fed) hedefi olan yüzde 2’nin üzerinde seyrediyor. Jackson Hole toplantısının ardından faiz indirimi beklentileri karmaşık bir tabloya dönüşmüşken, piyasanın dikkatleri 16 Eylül’de yapılacak Fed toplantısına odaklanmış durumda. Şu anki fiyatlamalarda Eylül’de 25 baz puanlık bir faiz artışı ihtimali yüzde 60’ın üzerine çıkmış durumda. Bu durum, özellikle yüksek değerlemelerle işlem gören teknoloji ve yapay zekâ hisseleri üzerinde olumsuz bir baskı yaratabilir. Ayrıca, petrol fiyatlarının 90 doların üzerine çıkması, enerji arzı konusundaki belirsizlikler enflasyon beklentilerini yukarı çekebilir.
Eylül’deki Pazara Dair Önemli Gelişmeler
-
FED Toplantısı: 16 Eylül’deki Fed toplantısı, bu ayın önemli gündem maddelerinden biri. Piyasalar, faiz kararından ziyade Fed’in 2026’nın kalan dönemine dair vereceği mesajlara odaklanacak.
-
İstihdam Verileri: Ağustos ayına ait tarım dışı istihdam verisi, Fed’in enflasyonla mücadele stratejisi açısından kritik bir belirleyici olacak. Zayıf istihdam verileri, faiz artışı beklentilerini aşağı çekebilir.
-
Petrol Fiyatları: Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, enerji maliyetlerini artırarak enflasyon baskısını yükseltebilir. Bu durum, daha sıkı faiz politikalarını destekleyebilir.
-
Yapay Zekâ Sektörü: Wall Street’in yazın önemli ralli kaynağı olarak gördüğü yapay zekâ hikâyesi, Eylül ayında yeni bir sınavla karşılaşabilir. Özellikle yüksek değerlemeler ve büyük teknoloji şirketlerinin sermaye harcamalarının devamlılığı tartışma yaratıyor.
-
Ara Seçimler: Kasım ayındaki ABD ara seçimlerine yaklaşması ile birlikte, Eylül ayı politik belirsizlikleri artırma potansiyeline sahip. Seçim öncesindeki süreçte yatırımcıların daha temkinli davranmaları bekleniyor.
Eylül’ün Efsanevi Kötü Şöhreti
Eylüllerin zayıf geçmişinin pek çok nedeni bulunuyor. Tatilden dönen fon yöneticileri portföylerini yeniden düzenlerken yüksek değerleme gören hisselerde satış baskısı oluşturabiliyor. Ayrıca, yılın ilk sekiz ayında iyi performans gösteren hisselerde kâr realizasyonu da satışları hızlandırabiliyor. Bazı yatırım fonlarının mali yıl sonu işlemleri, zarar eden pozisyonları kapatma ve vergi amaçlı satışları artırma eğiliminde olabiliyor. Yine de, Eylül’ün “kötü ay” olarak tanınması, yatırımcıların pozisyonları azaltmasına ve bu etkinin kendisini pekiştirmesine yol açabiliyor.
Rallinin Sürekliliği Sorgulanıyor
Eylül’ün olumsuz imajına rağmen, Wall Street yılın kalan kısımları için tamamen umutsuz değil. Ağustos sonunda S&P 500 endeksi yılbaşından bu yana yüzde 12,9, Nasdaq yüzde 14,2 ve Dow Jones yüzde 11,5 artış göstermiş durumda. Russell 2000 endeksindeki yükseliş ise yüzde 21,5 ile dikkat çekiyor. Yüksek değerlemeler ve tahvil faizlerindeki artışın, bu performansın sürdürülmesini zorlaştırabileceği belirtiliyor. JPMorgan’ın teknik stratejisti Jason Hunter, özellikle Ağustos-Ekim döneminin ve ara seçim yıllarının zayıf dönemler olabileceği konusunda yatırımcıları uyarıyor.
