İSO Ağustos PMI Raporu: İmalat Sektöründe Belirsizlik ve Yavaşlama Devam Ediyor
İstanbul Sanayi Odası (İSO), Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ağustos ayı sonuçlarını duyurdu. Eşik değer olan 50’nin üzerinde ölçülen değerlerin sektörde iyileşmeye işaret ettiği belirtilse de, ağustos manşet PMI değeri 50’nin altında kalarak temmuz ayındaki 47,7 seviyesinden 48,1’e yükseldi. Bu durum, son üç ayın en yüksek seviyesini işaret etse de, faaliyet koşullarında ılımlı bir yavaşlama yaşandığını göstermekte.
Orta Doğu’daki savaşın yarattığı belirsizlik, ağustos ayında talebin zayıf seyretmesine yol açarak imalat sektörünün performansını olumsuz yönde etkilemeye devam etti. Bu olumsuz gelişmeler sonucunda toplam yeni siparişler ve yeni ihracat siparişleri yavaşladı; ancak bu düşüş, temmuz ayına göre sınırlı kaldı.
Ağustos ayında, imalatçılar üretim seviyelerini üst üste üçüncü ayda azalttı. Yavaşlama, bir önceki aya oldukça yakın ölçüde ve ılımlı gerçekleşti. İş yüklerindeki zayıflık, imalatçıları istihdam ve satın alma faaliyetlerini azaltmaya yöneltti. Hem istihdam hem de satın alma süreçlerinde belirgin bir düşüş gözlemlendi. Firmalar, siparişlerini mevcut stokları ile karşılamayı tercih ederek, girdi ve nihai ürün stoklarında düşüş yaşandı.
Artan yakıt ve petrol maliyetleri ile ham madde fiyatlarındaki yükseliş, girdi maliyetleri enflasyonunu son üç ayın zirvesine taşıdı. Bu durum, firmaların satış fiyatlarını artırmasına neden oldu. Girdi ve nihai ürün fiyatları enflasyonu ivme kazanırken, bu artışın ocak-haziran ortalamasına göre yavaş seyrettiği gözlemlendi. Ayrıca, Orta Doğu’daki savaşın yol açtığı aksamalar nedeniyle tedarikçilerin teslimat sürelerinin uzadığı belirtiliyor.
İSO’nun Türkiye Sektörel PMI raporu, yeni ihracat siparişlerindeki bazı iyileşmelere rağmen Türk imalat sektöründe talep yönlü sorunların devam ettiğini ortaya koydu. Üretimdeki büyüme sınırlı kalırken, istihdam artıran sektör sayısının temmuz ayına göre azaldığı kaydedildi. Girdi maliyetleri enflasyonu yüksek düzeyde seyrederken, bazı sektörler yeni sipariş alma çabalarına bağlı olarak satış fiyatı artışlarını sınırlı tuttu.
Ağustos ayında, son beş ayda ilk kez tüm sektörlerde yeni siparişlerde bir yavaşlama görüldü. Bu yavaşlamanın en belirgin olduğu sektör kimyasal, plastik ve kauçuk iken, giyim ve deri ürünlerinde daha ılımlı bir düşüş kaydedildi. Toplam yeni siparişlerdeki gerileme, takip edilen 10 sektörün yarısında yeni ihracat siparişlerinin artmasına rağmen yaşandı.
Talep koşullarındaki zayıflık, birçok sektörün ağustos ayında üretimini azaltmasına neden oldu. Ancak, metalik olmayan mineral ürünler sektöründe güçlü bir üretim artışı gözlemlendi. Yeni sipariş ve üretimdeki zayıf seyir, imalatçıların istihdam kararlarını da olumsuz etkiledi; istihdam artışı kaydedilen sektör sayısı temmuzda 5 iken, ağustosta ikiye düştü. Kara ve deniz taşıtı üreticileri, dört ay üst üste istihdam artışı sağlarken, ana metal sanayi alanındaki sınırlı artış sekiz aylık daralma eğilimini sonlandırdı.
Satın alma faaliyetlerindeki yavaşlama, tedarik zinciri üzerindeki baskının hafiflemesine neden oldu. Anketle izlenen 10 sektörden yarısında teslimat süreleri kısalırken, elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe tedarikçilerin teslimat sürelerinin belirgin biçimde uzamaya devam ettiği görüldü.
Ağustos ayında en yüksek maliyet enflasyonu elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe kaydedildi. Bu sektörde, girdi fiyatlarındaki artış son beş ayın en yüksek hızında gerçekleşti. Çoğu sektörde girdi maliyetlerinin ivme kazanmasına rağmen, ağaç ve kağıt ürünleri sektöründe geçen kasımdan bu yana en düşük artış görüldü. Girdi maliyetlerindeki yükseliş satış fiyatlarına da yansıdı; ancak giyim ve deri ürünleri firmalarının fiyat artışları sınırlı kaldı.
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, açıklamasında Orta Doğu’daki savaşın Türk imalat sektörü üzerindeki etkilerinin devam ettiğini vurguladı. Savaşın talebi zayıflatmanın yanı sıra iş kararları üzerinde de belirsizlik yarattığını ekleyen Harker, yeni siparişlerdeki düşüşün ağustosta son üç ayın en ılımlı seviyesinde kaydedilmesinin, firmaların mevcut durumu sınırlayabildiğini gösterdiğini belirtti. Bu durumun sektörün önümüzdeki aylarda ivme kazanabileceğine dair umut verse de, bölgedeki gelişmelerin seyrine bağlı olduğu ifade edildi.
