9 Mayıs: Avrupa’nın İki Yüzü
9 Mayıs, Avrupa’nın Batısı ve Doğusu için farklı anlamlar taşıyan önemli bir tarih. Batı’da, bu gün Avrupa Günü olarak kutlanıyor; Avrupa Birliği’nin temellerinin atıldığı tarihi bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor. 1950 yılında Fransa Dışişleri Bakanı Robert Schuman tarafından sunulan Schuman Bildirisi, Avrupa’da kalıcı barışın sağlanması ve ekonomik işbirliğinin güçlendirilmesi hedefiyle Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu’nun kurulmasını önermiştir. Bu bildiri, Avrupa Birliği’nin ilerleyen dönemlerdeki gelişiminin temel taşlarını oluşturmuştur.
Buna karşın aynı gün Doğu Avrupa’da, 9 Mayıs Zafer Günü olarak anılmaktadır. 1945 yılında Müttefik ordularının Berlin’i ele geçirerek Nazi Almanyası’nı resmi olarak mağlup ettiği günün yıldönümü olan bu tarih, Sovyetler Birliği ve Doğu Avrupa halkları için faşizme karşı kazanılan zaferin simgesi olmuştur.
Avrupa Günü Tarihi
1950 yılında, Fransız Dışişleri Bakanı Robert Schuman, Avrupa’da kalıcı barış için sistematik ilişkilerin kurulması gerektiğine vurgu yaparak bir kanun teklifi sunmuştur. Bu teklif, "Schuman Bildirisi" olarak bilinir ve günümüzdeki Avrupa Birliği’nin inşasının temelini oluşturur. 1985 yılında Milano’da düzenlenen zirvede 9 Mayıs’ın "Avrupa Günü" olarak kutlanması kararlaştırılmıştır. O tarihten itibaren, her yıl 9 Mayıs’ta üye ülkeler ve aday ülkelerde çeşitli etkinliklerle bu gün kutlanmaktadır.
Zafer Günü Tarihi
Zafer Günü, II. Dünya Savaşı’nın sona erdiği ve Nazi Almanyası’nın teslimiyet imzaladığı tarihi simgeler. Sovyetler Birliği, bu zaferi 9 Mayıs’ta ilan etmiştir. Teslimiyet belgesinin Berlin’de imzalanmasının ardından Sovyet hükümeti, zaferini sabahın erken saatlerinde duyurmuştur. 1965’te resmi tatil olarak kabul edilen bu gün, Doğu Almanya’da 8 Mayıs 1950’den itibaren Kurtuluş Günü olarak kutlanmıştır. 1985 yılında zaferin 40. yıldönümünde de tekrar anılmıştır. 1967 yılında ise Sovyet tarzında bir "Zafer Günü" kutlaması düzenlenmiştir.
9 Mayıs, böylece Avrupa’nın doğusunun ve batısının birbirinden farklı ama tarihi olarak birbirine bağlı hikayesi olarak öne çıkmaktadır.
