Çocukta Deneysel Gen Tedavisi Skandalı: Bilgilendirme Eksiklikleri ve Etik İhlaller Gündemde
Nadir görülen nörogelişimsel bir hastalık olan Snijders Blok-Campeau sendromu bulunan bir çocuğa, bu durumun düzeltilmesi amacıyla deneysel bir gen tedavisi uygulanmıştı. Ancak tedaviye bağlı komplikasyonlar nedeniyle mart ayında yaşamını yitiren çocuğun, Şubat ayında prestijli bilim dergisi Nature’da yayımlanan bir araştırmada hiç yer almadığı belirlendi.
Etik İhlaller ve Görevden Alınmalar
Şanghay’daki yetkililerin açıklamalarına dayanan CCTV haberi, Şanghay Jiao Tong Üniversitesi bünyesindeki Songjiang Araştırma Enstitüsü’nün başkan yardımcısı Qiu’nun, “araştırma bütünlüğünün ağır ihlali” gerekçesiyle görevden alındığını ve ilgili veri tabanına kaydedildiğini ortaya koydu. Qiu’nun ekibinden bir araştırmacı da görevden alınarak beş yıl men cezasına çarptırıldı. Ayrıca, deneyin gerçekleştirildiği hastaneyle bağlantılı başka isimlere de çeşitli yaptırımlar uygulandı.
Yetkililerin yürüttüğü inceleme, Qiu’nun ekibinin primatlar üzerinde yapılan önceki testlerdeki olası güvenlik sorunlarını hastaneye yeterince iletmediğini ortaya koydu. Hastane etik kurulu, ocak ayında onayladığı çalışmayı çocuğun ölümü sonrası sonlandırmak zorunda kaldı.
Ailenin Bilgilendirilmesi Yetersizdi
Science ve Retraction Watch dergilerinde temmuz ayında yayımlanan ortak incelemede, deneyin finansmanını sağlayan çocuğun ailesinin riskler hakkında yeterince bilgilendirilmediği vurgulandı. Çocuğun babası, koruyucu önlemlerin eksikliğini öğrendiklerinde sürecin seyrinin nasıl değiştiğini dile getirerek, uygulamanın tehlikelerine dair bilgi eksikliğinin kendileri açısından son derece yıkıcı olduğunu açıkladı.
Resmi belgeler ve aile anlatımları, hastanenin ulusal düzenleyicilerin onayını gerektirmeyen bir mevzuat hükmü çerçevesinde deneye izin verdiğini gösteriyor. Çocuğun ölümü sonrasında yerel sağlık dairesine küçük bir para cezası ödendiği ise dikkat çeken bir diğer detay. Bu olay, 2018 yılında genetiği değiştirilmiş bebeklerin dünyaya gelmesine neden olduğu için üç yıl hapis cezasına çarptırılan biyofizikçi He Jiankui’nin skandalının ardından, Çin’in biyoteknoloji alanındaki itibarına bir darbe olarak değerlendiriliyor.