Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Özdamar, sosyal güvenlik konusu hakkında merak edilenleri yanıtlıyor.
“3600 gün primle emeklilikte yaş şartı bulunuyor”
Soru: Ben 03 Temmuz 1974 doğumluyum. 01.10.1992 SGK girişim ve toplamda 4046 günüm var. 3600 gün üzerinden kısmi emeklilikten faydalanabilir miyim? Selda
Cevap: İlk defa 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanlar; 15 yıl sigortalılık süresini tamamlamak ve 3600 gün prim ödemek şartıyla emekli olabilirler. Şu anda bu kapsamda olanların 15 yıl sigortalılık süresi tamamlanmış durumda. Burada bir de yaş şartı var. İlk defa 8 Eylül 1981 tarihinden önce sigortalı olan kadınlar 3600 gün prim şartından 50 yaşında emekli olabilirler. Ancak sigortalılık başlangıcı 9 Eylül 1981-8 Eylül 1999 tarih aralığında ise kadın sigortalılar 58 yaşında emekli olabilirler. İlk defa 8 Eylül 1976 tarihinden önce sigortalı olan erkekler 3600 gün prim şartından 55 yaşında emekli olabilirler. Ancak sigortalılık başlangıcı 9 Eylül 1976-8 Eylül 1999 tarih aralığında ise erkek sigortalılar 60 yaşında emekli olabilirler.
“Yurt dışında geçen hizmetler emeklilikte değerlendirilir”
Soru: Ben 1974 Ağustos doğumluyum. 1989 Ekim SSK girişliyim. 1997/2002 arasında 5 sene Fransa’da çalıştım. Türkiye de aktif olarak çalışıyorum. 1250 gün primim var. 4600 gün 50 yaşa tabiyim. Ağustosta 50 yaşım doluyor. Ne dersiniz, emekli olabilir miyim veya olmalı mıyım yoksa çalışmaya devam mı edeyim? Kenan
Cevap: Yurt dışında sigortalı çalışılan günleri borçlanma yoluyla hizmete saydırmak mümkün. Ayrıca sigortalı çalışılan ülke Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi olan ülke ise bu hizmetleri borçlanmaksızın Türkiye’de geçen hizmetlere ekletmek suretiyle sözleşme aylığı bağlanması da mümkün. İlk defa Türkiye’de sigortalı olduğunuz tarih dikkate alındığında 5450 gün primle yaşa tabi olmaksızın 3600 gün primle ise 60 yaşında emekli olabilirsiniz. Askerlik yapmışsanız askerlik süresini de borçlanma imkanına sahipsiniz. Buna göre 3600 gün prim şartından 10 sene sonra emekli olabilirsiniz. Ancak ara vermeden sigortalı çalışır ve prim gününüzü 3650 güne çıkarırsanız ve kalan 1800 gün için de yurt dışı borçlanması yaparsanız 6 sene sonra 5450 gün prim oluşur ve emekli olursunuz. Borçlanma yapmazsanız 3650/5450 gün oranı üzerinden sözleşme aylığı almanız da mümkün. Bir diğer seçenek olarak da priminizi 3600 güne tamamlayıp 60 yaşında emekli olmanız da mümkün.
ÖNE ÇIKAN VİDEO
“15 Ekim 2008 sonrası sigortalı olan memurun emekli maaşı yatan prime göre hesaplanır”
Soru: Benim 1997-2007 yılları arasında özel sektörde çalıştım. 2007-2011 arası kamuda sözleşmeli olarak çalıştım. 2011’den bu yana ve halen kamuda kadrolu olarak çalışıyorum. 5510 sayılı kanuna tabiyim. Ek göstergemiz 3600 oldu ancak bunun bize faydası yok. Şimdi emekli olsak maaşımız ne olur? Bize tavsiyeniz ne olur? Arı.
Cevap: İlk defa 15 Ekim 2008 tarihinden sonra devlet memurluğuna atanan ve dolayısıyla da 4/c kapsamında sigortalı olanların emekli maaşı SSK sigortalılarında olduğu gibi tüm sigortalılık döneminde yatan primlere göre hesaplanıyor. Dolayısıyla ek gösterge artışı nedeniyle emekli aylığı artışı, 15 Ekim 2008 tarihinden önce sigortalı olan memurlardan farklı olabilir.
“Dul aylığı için evlenmemek yeterli”
Soru: Benim hanımımın böbreklerinde kronik hastalığı vardı. Bu ay vefat etti. İki küçük yetimim var. Eşimin sağlığında 2422 gün prim ödemesi bulunuyor. Çocuklarıma ölüm aylığı bağlanacağını biliyorum. Ben EYT emeklisiyim. Eşimden bana da ölüm aylığı bağlanabilir mi? Selim G.
Cevap: Dul eşe ölüm aylığı bağlanması için aranan şartlar, diğer hak sahiplerine yani çocuklarına ve anne-babasına aylık bağlanma şartlarından farklıdır. Dul kalan eşin sigortalı çalışması veya emekli olması yahut erkek olması ölüm aylığı alınmasına engel değil. Dul eş evlenmediği sürece ölüm aylığı almaya hak kazanıyor. Siz evlenmediğiniz sürece ölüm aylığı alma hakkına sahipsiniz. Emekli olduğunuz ve iki çocuğunuza aylık bağlanacağı için size bağlanacak aylık yüzde 50 oranında, çocuklarınıza bağlanacak aylık ise yüzde 25 oranında olacak. Evlenmeniz halinde sizin aylığının kesilecek ancak bu durumda iki çocuğunuza da yüzde 50 oranı üzerinden aylık ödenecek.
#sosyalguvenlik #emeklilik #sigorta #SSK #borclanma #prim
