Orta Doğu Gerilimi: Petrol Piyasalarında Sert Dalgalanmalar
Orta Doğu’daki artan gerilim, petrol piyasalarını derinden etkiledi. 7 Haziran itibarıyla, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü operasyonların başlamasının üzerinden tam 100 gün geçti. Bu süre zarfında Brent petrolün varil fiyatı, savaş öncesi seviyelerine kıyasla yüzde 28,4 oranında yükseliş gösterdi.
Brent türü ham petrolün vadeli varil fiyatı, savaş öncesindeki son işlem günü olan 27 Şubat’ta 72,48 dolardan kapandı. Ancak, yaşanan askeri çatışmalar ile bu süreçte fiyatlar sert dalgalanmalara sahne oldu. Petrol piyasası, gelen haber akışına her zaman yüksek duyarlılık gösterirken, jeopolitik risklerin etkisinin tamamen ortadan kalkmadığı gözlemleniyor. Çatışmaların gelişimi ve diplomatik ilerlemelerin fiyatlar üzerinde belirleyici etkisi olması bekleniyor.
Savaş Başlangıcında Fiyatlar Yükselişe Geçti
İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in hayatını kaybettiği saldırılardan sonraki ilk işlem günü olan 2 Mart’ta, jeopolitik belirsizlikler Brent petrol fiyatını 82,37 dolara taşıdı. İran’ın olası misillemelerinin ardından Orta Doğu’daki enerji altyapısına yönelik risklerin artması ve Hürmüz Boğazı’ndan geçecek petrol sevkiyatlarına dair belirsizlikler arz güvenliğini tehdit etti.
Mart ayının ilk haftasında Brent petrol varil fiyatı 90 doları aşarken, fiyatların haftalık bazda yaklaşık yüzde 27,9 arttığı kaydedildi; bu, Nisan 2020’den bu yana en hızlı yükseliş olarak belirlendi.
Mart ortasında fiyat dalgalanmaları ivme kazandı. 9 Mart’ta 119,5 dolara kadar yükselen Brent petrol, ardından stratejik rezerv adımları ve çatışmanın kısa sürede sona erebileceği yönünde açıklamalarla sert düşüş yaşadı.
En Yüksek Seviyeye 30 Nisan’da Ulaşıldı
ABD ile İran arasında 8 Nisan’da sağlanan iki haftalık ateşkes, petrol fiyatlarında anlık bir düşüş yaşattı; Brent petrol gün içinde 90,40 dolara kadar geriledi. Ancak, bölgede devam eden çatışma riskleri ve deniz taşımacılığına ilişkin belirsizlikler, fiyatların yeniden artmasına yol açtı.
30 Nisan’da 126,41 dolara çıkarak savaşın en yüksek seviyesine ulaşan Brent petrol, son dört yıl içinde kaydedilen en yüksek fiyatı belirledi. Bu dönemde fiyatların 86 ila 126 dolar aralığında dalgalandığı izlendi.
Diplomasi Umutları ve Fiyat Düşüşleri
Taraflar arasındaki Hürmüz Boğazı gerilimi sürerken, 6 Mayıs’ta ABD’nin İran ile savaşı sona erdirme sözü beklenen diplomatik gelişmeler, petrol fiyatlarında kısa süreli bir gevşemeye neden oldu. Brent petrol fiyatı 100 doların altına geriledi. Ancak, müzakerelerin çelişkili açıklamalar ile netlik kazanmaması, dalgalı bir seyrin hâkim olmasına yol açtı.
Bugün itibarıyla Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,25’lik artışla 97,05 dolardan işlem görüyor. Geçtiğimiz haftanın son işlem günü olan 5 Haziran’da kapanış seviyesi ise 93,09 dolar olarak kaydedildi ve bu seviye, savaşın patlak verdiği döneme oranla yüzde 28,4’lük bir artış anlamına geliyor.
Orta Doğu’daki gerilim ve buna bağlı gelişmeler, petrol fiyatlarının seyrinde yakından takip edilen bir faktör olmaya devam edecek.
