Merve Yiğitcan – Türkiye’de Yurt Dışı Seyahatlere Yöneliş Artıyor
Yurt içi turizm tesislerinde konaklama maliyetleri ve restoran fiyatlarının yükselmesi, Türk tatilcilerinin seyahat alışkanlıklarını köklü bir şekilde değiştirdi. Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarını kapsayan en yoğun turizm dönemine dair veriler, seyahat edenlerin tercihlerini belirlemede iç piyasadaki fiyat artışlarının yanı sıra vize sorunlarının da etkili olduğunu gösteriyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan III. Çeyrek Turizm İstatistikleri, yurt içine gelen ziyaretçi sayısının geçen yıla göre yüzde 1,6 azalarak 23,25 milyon kişi seviyesine gerilediğini ortaya koyarken, yurt dışına çıkan Türk vatandaşlarının sayısında ise dikkat çekici bir artış yaşandı. Türklerin yurtdışına çıkış sayısı, geçen yıllara oranla yüzde 24,2 artarak 4.202.160 kişiye ulaştı ve bu, tek bir çeyrekte kaydedilen en yüksek rakam oldu. Son beş yıl içinde yurt dışı çıkışları, 2022’nin 3. çeyreğinde 2,07 milyon iken, bu rakam 2023’te 2,97 milyona, 2024’te 3,28 milyona, 2025’te 3,38 milyona ve 2026’nın 3. çeyrek itibarıyla 4,20 milyon kişiye yükseldi. Bu demek oluyor ki, son 5 yılda yurt dışı çıkışları yüzde 102,8 oranında iki katına çıkmış durumda.
Tatil Amaçlı Seyahatlerde Büyük Artış
Yurt dışı seyahat nedenleri arasında akraba ziyareti ve iş seyahatlerinin gerilemesiyle birlikte “gezi ve eğlence” amaçlı çıkışların ön plana çıktığı gözlemleniyor. 2022’nin 3. çeyreğinde 998.549 olan yurt dışında tatil yapan Türk sayısı, 2023 verilere göre 1,42 milyona, 2024’te 1,8 milyona, 2025’te 2,17 milyona ve 2026’nın 3. çeyreği itibarıyla ise 2.983.791 kişiye ulaştı. Dolayısıyla tatil için yurt dışına çıkanların sayısı son 5 yılda yüzde 198,8 oranında artış göstererek üç katına çıkmış oldu.
Yılın bu döneminde yurt dışında kalış sürelerinde de bir kısalma tespit edildi. 2022’nin 3. çeyreğindeki ortalama 12,97 gün kalış süresi, 2023’te 12,27 güne, 2024’te 7,85 güne, 2025’te 7,84 güne ve nihayet 2026’nın 3. çeyreğinde 7,18 güne düşmüştür. Bu durum, Türk turistlerin tatil alışkanlıklarında tek uzun tatil yerine daha fazla ama kısa süreli seyahatleri tercih ettiklerini göstermektedir. Ancak, çıkışlardaki artış, yurt dışında yapılan konaklamalara da yansıdı; vatandaşların yurt dışındaki otel, motel ve pansiyonlarda geçirdiği süre önceki yıla kıyasla yüzde 38,8 artarak 13,8 milyona ulaştı.
Bununla birlikte, yurt dışı seyahatler Türk ekonomisine önemli bir döviz girişi sağladı. 2022 yılının 3. çeyreğinde yurt dışında harcanan miktar 1,47 milyar dolar iken, bu rakam 2023’te 2,42 milyar dolara, 2025’te 2,48 milyar dolara ve 2026’da 3,04 milyar dolara yükseldi. Son 5 yılda bu harcamanın yüzde 107,5 oranında arttığı gözlemleniyor.
Yabancı Turistlerin Harcama Davranışları Değişiyor
Türkiye’ye gelen yabancı ziyaretçilerin harcama alışkanlıkları da ülke içindeki fiyat artışlarından etkilenmiş durumda. 3. çeyrekte Türkiye’ye gelen turist sayısı bir önceki yıla göre yüzde 1,6 düşerken, kişi başı ortalama harcama 1.087,69 dolara yükseldi. Toplam turizm geliri ise yüzde 5 artışla 25,29 milyar dolara ulaştı. Konaklama gelirleri yüzde 19 artışla 3,15 milyar dolara, yeme ve içme gelirleri ise yüzde 8,7 artışla 5,20 milyar dolara tırmandı. Öte yandan, alışveriş harcamalarında yaşanan düşüş, turistlerin kıyafet ve ayakkabı harcamalarını yüzde 8,5 oranında azaltarak 1,86 milyar dolara geriletti.
Sağlık turizmi ise çeyrek dönem itibarıyla Türkiye’ye gelen yabancı ziyaretçilerin sağlık harcamaları 2026’nın 3. çeyreğinde yüzde 23,6 artışla 1 milyar 33 milyon dolara ulaştı ve ilk kez bu çeyrekte 1 milyar dolar barajını aştı.
Çin’den Avrupa’ya olan seyahatler artarken Türk turistlerin tercihlerindeki değişim, yurt dışı seyahatlerin öneminin ve Türkiye’nin konumunun yeniden değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.
